بازتاب نیوز

میثاق بین‌المللی رفع هر نوع تبعیض نژادی

٢٦ اسد ١٣٩٨ کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

مصوبه 21 دسمبر 1965 مجمع عمومی، شماره/a -2106
قدرت اجرایی بنا بر ماده 19، 4 جنوری 1969

 

دولت‌های عضو این میثاق:
- با در نظر گرفتن منشور سازمان ملل مبنی بر شناسایی حیثیت ذاتی و حقوق برابر برای همه انسان‌ها، اعضای دولت‌ها خود را متعهد می‌دانند که با پیوستن به سازمان ملل برای دست‌یابی و تحقق بخشیدن به اهداف آن و احترام و رعایت حقوق بشر و آزادی‌های اساسی در سطح جهان و برای همه انسان‌ها، بدون در نظر گرفتن نژاد، جنس، زبان و دین است، همکاری‌های لازم را به عمل آورند.
- با در نظر گرفتن منشور جهانی حقوق بشر مبنی بر این‌که تمام انسان‌ها آزاد آفریده شده‌اند و از نظر حیثیت و حقوق با هم برابر‌ند و نیز همه حق برخورداری از تمام حقوق و آزادی‌های مندرج در منشور را بدون در نظر گرفتن هر نوع امتیاز ویژه‌ای مثل نژاد، رنگ یا منشأ ملی دارند.
- با در نظر گرفتن این‌که همه انسان‌ها در مقابل قانون برابر‌ند و حق دارند در مقابل هر نوع تبعیض و تحریک تبعیض‌آمیزی به طور برابر از حمایت قانونی برخوردار شوند.
- با در نظر گرفتن این‌که سازمان ملل متحد، منشور اعطای استقلال به سرزمین‌های مستعمره و ملل، 14 دسمبر 1960 (مصوبه مجمع عمومی 1514 XV) را به طور جدی تصویب کرده است و در آن اعلام کرده که استعمار و تمام عوامل جدا‌سازی و تبعیض‌آمیز صرف نظر از چگونگی تشکیل و مکان آن، می‌باید بدون قید و شرط و بی‌درنگ پایان پذیرد.
- با در نظر گرفتن منشور سازمان ملل متحد مبنی بر حذف فوری تمام اشکال تبعیض نژادی، 20 نوامبر 1963 (مصوبه مجمع عمومی 1904 XVIII) در سراسر جهان و نیز ابراز ضرورت حفظ تفاهم و رعایت حیثیت فرد انسانی،
- با اعتقاد به این‌که نظریه برتری نژادی به طور علمی اشتباه است و آن چیزی جز بی‌عدالتی اجتماعی نیست و اخلاقاً خطرناک و قابل محکوم کردن است، بنابر این چه در تئوری و چه در عمل هیچ توجیهی برای تبعیض نژادی وجود نخواهد داشت.
- با تصدیق دوباره که تبعیض بین انسان‌ها، در زمینه نژاد، رنگ یا منشأ قومی مانع دوستی و روابط صلح‌آمیز میان ملت‌ها می‌شود و آرامش و امنیت مردم را سلب می‌کند و باعث جلوگیری از همزیستی انسان‌هایی می‌شود که می‌خواهند در یک سرزمین در کنار یکدیگر زندگی کنند.
- با اعتقاد به این‌که وجود تبعیض نژادی در منافات با آمال جامعه بشری است.
- با اعلام خطر مبنی بر اعمال تبعیض نژادی در بعضی از مناطق جهان و نیز اعمال سیاست‌های برتری نژادی و تبعیض نژادی و جدا‌سازی و تفکیک نژادها از جانب بعضی دولت‌ها که موجب تنفر شده است.
- با تصمیم به اقدامات لازم برای سرعت بخشیدن به رفع تبعیض نژادی در تمام اشکال آن و نیز اعلام مبارزه با نظریه نژادی و جلوگیری کردن از آن در جهت تحقق بخشیدن به تفاهم بین نژادها و ساختن یک جامعه بین‌المللی بدور از هر نوع تبعیض و جدا‌سازی نژادی،
- با یادآوری به میثاق رفع تبعیض در استخدام و تبعیض شغلی که در سال 1958 بوسیله سازمان بین‌المللی کار به تصویب رسیده و نیز یادآوری به میثاق رفع تبعیض در آموزش که به وسیله سازمان‌های آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد در تاریخ 1960 به تصویب رسیده است.
- با آرزو به اجرای اصولی که در منشور سازمان ملل متحد مبنی بر رفع هر نوع تبعیض نژادی بیان شده است و نیز حمایت از اقدامات عملی اخیر مبنی به پایان دادن به تبعیض نژادی،
(دولت‌های عضو این میثاق) مواد زیر را پذیرفته‌اند:
 

قسمت اول
ماده یکم
1- در این میثاق واژه «تبعیض نژادی» به معنای هر گونه تبعیض، محرومیت، محدودیت و یا امتیازی بر مبنای نژاد، رنگ، اصل و ریشه ملی یا قومی که به منظور لغو کردن ‌یا آسیب رساندن به شناسایی و برخوداری و اجرای تساوی حقوق بشر و آزادی‌های اساسی در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سایر زمینه‌های مربوط به زندگی عمومی تلقی می‌شود.
2- تبعیض‌ها، محرومیت‎ها و محدودیت‌هایی که به وسیله دولت عضو این میثاق ما بین شهروند و غیرشهروند (بیگانه) اعمال می‌شود، شامل (تعریف یادشده) نیست.
3- هیچ چیزی در این میثاق نباید به نحوی تفسیر گردد که مقررات قانونی دولت‌های عضو مبنی بر اعطای تابعیت، ملیت و حق شهروند به مفهوم تبعیض در مقابل ملیت خاصی باشد.
4- دولت‌های عضو، اقداماتی ویژه و سریع را به منظور حفاظت از گروه‌های نژادی، بومی و یا افراد خاصی که مستلزم حفاظت‌های ضروری در جهت برخورداری مساوی از حقوق بشر و آزادی‌های اساسی‌اند، به عمل خواهند آورد. این اقدامات ویژه به مثابه تبعیض نژادی محسوب نمی‌شود، زیرا پس از رسیدن به این اهداف (برابری و رفع تبعیض نژادی) با همه به طور یکسان رفتار خواهد شد و حقوق ویژه‌ای برای گروه‌های بومی یا نژادی افراد به وجود نخواهد آمد.
ماده دوم
1- دولت‌های عضو تبعیض نژادی را محکوم می‌کنند و متعهد می‌شوند که با تمام وسایل و ابزارهای مناسب و بدون تأخیر، سیاست رفع تبعیض نژادی در تمام اشکال آن‌را اتخاذ کنند و تفاهم را میان تمام نژادها تحقق بخشند. بدین منظور:
الف- هر دولت عضوی، متعهد می‌گردد که در هیچ قانون یا رویه عملی تبعیض نژادی علیه افراد، گروه‌ها یا نهادها شرکت نکند و مطمئن شود که تمام مراجع و مسئولان نهادهای عمومی، ملی (داخلی) و منطقه ای طبق این تعهدات عمل کنند.
ب‌– هر دولت عضوی متعهد می‌شود که هیچ‌گونه مسئولیتی بوسیله افراد یا سازمان‌ها در دفاع از تبعیض نژادی به عهده نگیرد.
ج‌– هر دولت عضوی اقدامات مؤثری را با هدف تجدید نظر، اصلاح، لغو و فسخ سیاست‌های دولتی، ملی و منطقه‌ای که بر پایه تبعیض نژادی است، به عمل آورد.
د‌– هر دولت عضو باید با تمام ابزارهای مناسب مانند وضع قوانین، تبعیض نژادی را که به وسیله افراد، سازمان‎ها و گروه‌ها اعمال می‌شود ممنوع کند تا به این وضع خاتمه داده شود.
ه‌- هر دولت عضوی متعهد می‌گردد که سازمان‌های جمعی و چند نژادی و حرکت‌های که باعث از بین رفتن موانع نژادی بین انسان‌ها می‌شوند را تشویق کند و در مقابل هر عملی را که به تقویت تقسیمات نژادی کمک می‌کند، خنثی کند.
2- دولت‌های عضو با پذیرفتن این تعهدات، اقداماتی واقعی و ویژه‌ای را در زمینه‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سایر زمینه‌ها به منظور برخورداری گروه‌های نژادی و افرادی که متعلق به این گروه‌هایند از حقوق کامل بشر و آزادی‌های اساسی، بعمل خواهند آورد. این اقدامات ویژه به مفهوم نابرابری و جدایی حقوق گروه‌های نژادی متفاوت نیست، زیرا پس از رسیدن به این اهداف (برابری و رفع تبعیض) با همه به طور یکسان رفتار خواهد شد.
ماده سوم
دولت‌های عضو تبعیض و جدا‌سازی نژادی را محکوم می‌کنند و متعهد می‌گردند که در قلمرو حکومتی خود از تمام عوامل به وجود آورنده آن، جلوگیری کنند و آن عوامل را ممنوع و از ریشه ساقط کنند.
ماده چهارم
دولت‌های عضو تمام سازمان‌هایی که نظرات و عقاید برتری نژادی گروه ‌یا قوم ویژه خود را تبلیغ می‌کنند ‌یا در جهت توجیه تبعیض نژادی برمی‌آیند و تخم نفرت و کینه می‌افکنند، در هر نوع و شکلی، محکوم می‌کنند و متعهد می‌شوند که اقدامات فوری و مثبتی در جهت از بین بردن تبعیض نژادی، انگیزه‌ها و تحریکات در این زمینه را به عمل آورند. دولت‌های عضو هم‌چنین صریحاً اصول منشور جهانی حقوق بشر و حقوقی که در ماده (5) این میثاق مقرر شده است را در موارد زیر اعمال خواهند کرد:
الف- برای کلیه تبلیغاتی که بر مبنای برتری نژادی، ایجاد نفرت، تحریک برای تبعیض نژادی و اعمال خشونت‌آمیز علیه هر نژاد یا گروهی از انسان‌ها که از رنگ و یا منشأ قومی دیگری‌اند اعلام جرم و مجازات کنند. هم‌چنین ارائه هر نوع کمک به فعالیت‌های نژادی که شامل کمک‌های مالی نیز می‌شود، طبق قانون جرم و قابل مجازات اعلام شود.
ب‌– غیرقانونی اعلام کردن کلیه سازمان‌ها و شرکای آن‌ها که به فعالیت و تبلیغات منسجم تبعیض نژادی می‌پردازند و آن‌را در جامعه اشاعه می‌دهند.
ج‌– عدم اشاعه و تحریکات تبعیض نژادی بوسیله مسئولان امور عمومی و نهادهای ملی (داخلی) و منطقه‌ای‌.
ماده پنجم
دولت‌های عضو با اجرا و رعایت موارد اساسی که در ماده (2) این میثاق مقرر شده است، متعهد می‌شوند که تمام اشکال تبعیض نژادی را حذف و ممنوع گردانند و هم‌چنین تضمین می‌کنند که افراد بدون در نظر گرفتن نژاد، رنگ، ملیت و منشأ قومی در مقابل قانون برابر‌ند و به طور یکسان از حقوق زیر برخوردار‌ند:
الف- برخورداری از رفتاری برابر در مقابل دادگاه و دیگر ارگان‌های قضایی، اداری.
ب – برخورداری از امنیت و حفاظت فردی از سوی دولت در مقابل خشونت و آسیب‌های جسمی خواه بوسیله مقامات اداری دولت وارد شده است و یا خواه به وسیله گروه‌ها و نهادها.
ج‌– برخورداری از حقوق سیاسی به ویژه حق شرکت در انتخابات و رأی دادن و نامزد انتخاباتی شدن بر مبنای حق رأی برابر و جامع، حق دخالت در امور دولتی و نیز شرکت در امور عمومی و دستیابی به خدمات عمومی در هر سطحی.
د‌– برخورداری از دیگر حقوق مدنی به‌ویژه:
1- حق آزادانه رفت و آمد و اسکان در درون مرزهای دولت.
2- حق ترک هر دولتی از جمله دولت خود و رفتن به دولتی دیگر.
3- حق داشتن تابعیت.
4- حق ازدواج و انتخاب همسر.
5- حق مالکیت شخصی و همین‌طور مالکیت با دیگران.
6- حق وراثت.
7- حق آزادی اندیشه، وجدان و دین.
8- حق آزادی عقیده و بیان.
9- حق آزادی شرکت در مجامع و انجمن‌ها.
ه – برخورداری از حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به ویژه:
1- برخورداری از کار، انتخاب آزاد شغل، داشتن شرایط مطلوب و عادلانه کار، حمایت در مقابل بیکاری، حق دستمزد برابر برای کار برابر و داشتن پاداش و حق الزحمه مطلوب و عادلانه.
2- حق تشکیل و پیوستن به اتحادیه‌های کارگری.
3- حق برخورداری از مسکن.
4- حق برخورداری از سلامت، بهداشت عمومی، امنیت و خدمات اجتماعی.
5- حق برخورداری از تحصیل و آموزش حرفه‌ای.
6- حق شرکت در فعالیت‌های فرهنگی به طور مساوی.
و – حق ورود به هر مکان یا مرکز خدماتی که مورد استفاده عموم است، مانند: هتل، رستوران، کافه، تیاتر و پارک.
ماده ششم
دولت‌های عضو متعهد می‌شوند از افرادی که تحت قلمرو حکومتی آن‌ها قرار دارند، در مقابل اعمال تبعیض نژادی که مخالف مفاد این میثاق است و حقوق بشر و آزادی‌های اساسی آن‌ها را نقض می‌کند، از طریق دادگاه‌های صلاحیت دار حمایت کنند. هم‌چنین حق غرامت مناسب و رضایت‌مندانه‌ای را که به خاطر خساراتی که در نتیجه تبعیض به آن‌ها وارد شده است را از دادگاه صالحه درخواست کنند.
ماده هفتم
دولت‌های عضو متعهد می‌گردند اقدامات مؤثر و فوری را در زمینه‌های آموزشی، علم، فرهنگ و اطلاعات به منظور مبارزه با تعصب که به تبعیض نژادی منجر می‌گردد به عمل آورند و نیز در راه تحقق بخشیدن به تفاهم، مدارا، دوستی میان ملت‌ها و گروه‌های قومی و نژادی و هم‌چنین تلاش برای تبلیغ و اشاعه اهداف و اصول قراردادی سازمان ملل متحد و منشور جهانی حقوق بشر و اعلامیه‌های سازمان ملل مبنی بر حذف تمام اشکال تبعیض نژادی و اجرای مواد این میثاق،
قسمت دوم
ماده هشتم
1- کمیته حذف تبعیض نژادی (که از این به بعد کمیته خوانده می‌شود) تشکیل خواهد شد. این کمیته شامل (‌18)‌ عضو از کارشناسانی که از دانش و صلاحیت اخلاقی بالایی برخوردار‌ند و به طور بی‌طرفانه بوسیله دولت‌های عضو از میان تابعین خود انتخاب شده‌اند، تشکیل می‌شود. این افراد با در نظر گرفتن تقسیمات جغرافیایی مناسب و به نمایندگی از اشکال متفاوت تمدن‌ها و نظام‌های قانونی انتخاب می‌شوند تا با صلاحیت شخصی خود، خدمت کنند. (سمت نمایندگی از طرف دولت خود در کمیته ندارند).
2- اعضای کمیته به وسیله رأی مخفی و در میان لیست افرادی که بوسیله دولت‌های عضو نامزد شده‌اند، انتخاب خواهند شد. هر دولت عضو فقط می‌تواند یک فرد را از میان تابعین خود نامزد انتخابات کمیته کند.
3- اولین انتخابات (6) ماه بعد از تاریخ قدرت اجرایی پیدا کردن این میثاق انجام خواهد گرفت. حداقل (3) ماه قبل از تاریخ هر انتخاباتی، دبیر کل سازمان ملل بوسیله یادداشتی از دولت‌های عضو می‌خواهد نامزدهای خود را ظرف (2) ماه تعیین کنند. دبیر کل فهرستی به ترتیب حروف الفبا از افرادی که به این ترتیب نامزد شده‌اند، همراه با نام دولت‌های نامزد‌کننده، تهیه خواهد کرد و آن‌را برای دولت‌های عضو ارسال می‌کند.
4- انتخابات اعضای کمیته در نشست دولت‌های عضو و با تأیید دبیر کل سازمان ملل متحد برگزار خواهد شد. حد نصاب رسمیت یافتن این نشست، شرکت دو سوم دولت‌های عضو است. افرادی که برای کمیته انتخاب می‌شوند، کسانی هستند که بیشترین تعداد رأی را آورده‌اند و از رأی اکثریت مطلق نمایندگان دولت‌های عضو حاضر برخودار شده‌اند.
5- الف: اعضای کمیته به مدت (4) سال انتخاب خواهند شد. مدت (9) عضو انتخاب شده در اولین انتخابات و در پایان دو سال منقضی می‌شود. بی‌درنگ بعد از اولین انتخابات نام (جایگزین) این (9) عضو بوسیله قرعه و توسط رئیس جلسه، تعین خواهند شد.
ب‌: برای پرکردن جای خالی و بلامتصدی، دولتی که عضو کارشناس آن، اجرای وظایف خود را در کمیته متوقف کرده است، کارشناس دیگری را از میان تابعین خود تعیین خواهد کرد. این کارشناس باید مورد تأیید کمیته واقع شود.
6- دولت‌های عضو مسئولیت پرداخت هزینه‌های اعضای کمیته را در ارتباط با وظایف اجرایی آن‌ها در کمیته به عهده خواهند گرفت.
ماده نهم
دولت‌های عضو متعهد می‌شوند گزارش اقدامات خود در زمینه‌های قانونگذاری، قضایی، اداری و سایر اقداماتی که برای اجرای مقررات این میثاق به عمل آورده‌اند را برای رسیدگی به ترتیب زیر به کمیته تقدیم دارند:
الف- یک‌سال بعد از قدرت اجرایی پیدا کردن میثاق گزارشی از طرف دولت مربوطه، تقدیم خواهد شد.
ب‌– بعد از آن هر دو سال یک‌بار و نیز هر زمان که کمیته درخواست نماید، دولت مربوطه گزارش خود را تقدیم می‌دارد. کمیته ممکن است اطلاعات بیشتری از دولت‌های عضو درخواست کند.
2- کمیته از طریق دبیر کل گزارش سالانه فعالیت‌های خود را همراه با پیشنهادها و توصیه‌های عمومی که بر اساس رسیدگی به گزارش‌ها و اطلاعات دولت‌های عضو دریافت کرده است را به مجمع عمومی سازمان ملل متحد تقدیم خواهد کرد. هم‌چنین پیشنهادها و توصیه‌های عملی همراه با نظراتی که دولت‌های عضو ابراز کرده‌اند، ضمیمه گزارش خواهد بود.
ماده دهم
1- کمیته مقرات اجرایی‌اش را خود تعیین خواهد کرد.
2- کمیته تعداد کارمندانش را به مدت دو سال خود انتخاب خواهد کرد.
3- دبیر کمیته به وسیله دبیر کل سازمان ملل گمارده خواهد شد.
4- نشست‌های کمیته به طور معمول در مرکز سازمان ملل برگزار خواهد شد.
ماده یازدهم
1- اگر دولت عضوی دریابد که دولت عضو دیگری مقررات این میثاق را اجرا نمی‌کند، می‌تواند موضوع را به عنوان شکایت برای بررسی در کمیته مطرح کند و کمیته شکایت مزبور را به دولت عضو مربوطه ارسال می‌دارد. در مدت (3) ماه دولت دریافت‌کننده شکایت توضیحات و اظهارات را به طور کتبی و برای روشن شدن موضوع و در صورت امکان چاره‌جویی آن، به کمیته تقدیم خواهد کرد.
2- اگر ظرف شش ماه پس از دریافت اولین شکایت، موضوع مورد شکایت با مذاکرات دو جانبه و سایر اقدامات آشکار دیگر به رضایت هر دو طرف مربوطه منجر نگشت، هر یک از دولت‌های مربوطه حق خواهند داشت که با ارسال یادداشت مجددی به کمیته و هم‌چنین به دولت مربوطه دیگر، موضوع را به کمیته ارجاع دهند.
3- کمیته موضوعات (شکایات) دریافتی را بنابر بند (2) این ماده بعد از محقق شدن این‌که تمام اقدامات چاره‌جویانه داخلی طی شده است اما طرفین به نتیجه‌ای نرسیده‌اند، بر طبق اصول و قوانین عمومی بین‌المللی شناخته شده به رسیدگی خواهد پرداخت. این قاعده در مواردی که شکایت به نحو غیرمعقولی طولانی گردد، اجرا نخواهد شد.
4- هر موضوعی (شکایتی) که به کمیته ارجاع می‌شود، کمیته در رابطه با آن موضوع (شکایت) از دولت‌های عضو مربوطه درخواست خواهد کرد که اطلاعات تکمیلی دیگری را ارسال کنند.
5- وقتی موضوعی (شکایتی) بنابر‌این ماده مورد رسیدگی قرار گرفت، دولت‌های عضو مربوطه می‌توانند در روند رسیدگی موضوع، نماینده‌ای را بدون حق رأی به کمیته بفرستند.
ماده دوازدهم
1-  الف- بعد از این‌که کمیته تمام اطلاعات لازم را فراهم کرد، رئیس کمیته یک کمیسیون ویژه حل اختلاف (که از این به بعد فقط کمیسیون خوانده می‌شود) را که شامل (5) نفر از اعضا یا غیراعضای کمیته‌اند، تعیین خواهد کرد. اعضای کمیسیون با رضایت و هم‌رأیی دولت‌هایی که با هم اختلاف دارند، انتخاب خواهند شد تا بتوانند با انجام وظایف سودمند خود و رعایت مواد این میثاق، به طور مسالمت‌آمیز موضوع را حل و فصل کنند.
ب‌– اگر دولت‌های مورد منازعه در‌باره ترکیب تمام یا قسمتی از اعضای کمیسیون در مدت (3) ماه به توافق نرسیدند، آن عده از اعضا که در باره آن‌ها توافق نشده است از بین اعضای کمیته و با رأی مخفی و با اکثریت دو‌سوم اعضای کمیته انتخاب خواهند شد.
2- اعضای کمیسیون که با صلاحیت شخصی خود انجام وظیفه خواهند کرد، نباید تابعیت دولت‌های مورد منازعه ‌یا دولتی که عضو این میثاق نیست را دارا باشند.
3- کمیسیون، رئیس و آیین‌نامه‌های داخلی‌اش را خود انتخاب و به تصویب خواهد رساند.
4- نشست‌های کمیسیون به طور معمول در مرکز سازمان ملل متحد یا هر مکان مناسب دیگری که به وسیله کمیسیون تعیین شود، برگزار خواهد شد.
5- دبیر خانه طبق ماده (10) بند (3) این میثاق، خدمات دفتری موضوعاتی (شکایاتی) که از طرف دولت‌های مورد منازعه به کمیسیون ارجاع می‌شود را انجام می‌دهد.
6- دولت‌های مورد منازعه کلیه هزینه‌های اعضای کمیسیون را به طور مساوی و طبق برآوردی که دبیر کل سازمان ملل به عمل می‌آورد، به عهده خواهند گرفت.
7- دبیر کل اختیار خواهد داشت که در صورت لزوم هزینه‌های اعضای کمیسیون را قبل از آن‌که دولت‌های مورد منازعه آن‌را پرداخت کنند، طبق بند (6) این میثاق، پرداخت کند.
8- اطلاعاتی که به وسیله کمیته فراهم می‌شود را می‌توان در دسترس کمیسیون قرار داد و هم‌چنین کمیسیون می‌تواند اطلاعات دولت‌های مربوطه و سایر اطلاعات را خواستار شود.
ماده سیزدهم
1- وقتی کمیسیون به رسیدگی کامل موضوع پرداخت، می‌بایست گزارشی تهیه کند که در آن گزارش تحقیقات عملی موضوع منازعه بین دولت‌ها منعکس شده است و هم‌چنین شامل توصیه‌هایی برای حل مسالمت‌آمیز مورد منازعه دربر داشته باشد. این گزارش باید به رئیس کمیته تقدیم شود.
2- رئیس کمیته گزارش کمیسیون را برای هر یک از دولت‌های مورد منازعه ارسال خواهد داشت. آن دولت‌ها در مدت (3) ماه می‌باید به اطلاع رئیس کمیته برسانند که آیا آن‌ها توصیه‌های کمیسیون را که ضمیمه گزارش بوده است، پذیرفته‌اند یا خیر.
3- بعد از مدت زمانی که طبق بند (2) این ماده تعیین شده است، رئیس کمیته گزارش کمیسیون را به دولت‌های مربوطه و دیگر دولت‌های عضو این میثاق ارسال خواهد کرد.
ماده چهاردهم
1- دولت‌های عضوی می‌بایست در هر زمان با صدور بیانیه‌ای اعلام کنند که صلاحیت کمیته را جهت دریافت و رسیدگی کردن به شکایاتی که از طرف افراد و گروه‌ها، مبنی بر نقض حقوق این میثاق که در قلمرو آن دولت انجام گرفته است، به رسمیت شناخته‌اند. اگر دولت عضوی چنین بیانیه‌ای را صادر نکرده باشد، کمیته هیچ شکایتی علیه آن دولت را نخواهد پذیرفت.
2- هر دولت عضوی که مطابق بند (1) این ماده بیانیه‌ای صادر کرده است، می‌تواند یک هیئت صلاحیت‌دار را برای دریافت و رسیدگی کردن به شکایات افراد و گروه‌های مدعی قربانی نقض حقوق این میثاق، تعیین کند. هم‌چنین این هیئت می‌تواند شکایات افرادی که از دستیابی به حل مشکلات خود در منطقه عاجز شده‌اند، با حکم قانونی داخلی و در قلمرو خود دریافت دارد.
3- اسناد هر یک از بیانیه‌های صادر شده طبق بند (1) این ماده و نام هر یک از هیئت‌هایی که طبق بند (2) این ماده به وسیله دولت‌های مربوطه تعیین شده‌اند، نزد دبیر کل سازمان ملل سپرده خواهد شد تا او رونوشت آن اسناد را به دیگر دولت‌های عضو ارسال دارد. یک شکایت‌نامه ممکن است در هر زمان با یادداشتی که به دبیر کل تسلیم می‌شود، پس گرفته شود. اما پس گرفتن این شکایت‌نامه، به رسیدگی شکایاتی که قبلاً به دست کمیته رسیده است و یا در جریان رسیدگی است مؤثر نخواهد بود.
4- اسناد دادخواست‌نامه‌ها نزد هیئتی که تعیین شده است، طبق بند (2) این ماده ثبت و نگهداری خواهد شد و مندرجات رونوشت تأیید‌شده این اسناد که در بایگانی دبیر کل سالانه سپرده می‌شود و مفاد آن که در دسترس همگان نیست، به وسیله رابط‌های مناسب برای آگاهی در اختیار گذاشته خواهد شد.
5- در مواقع عدم رضایت از هیئت تعیین‌شده بررسی شکایات، طبق بند (2) این ماده شکایت‌کنندگان حق دارند که ظرف (6) ماه موضوع را به کمیته ارجاع دهند.
6- الف- کمیته شکایت دریافتی را به اطلاع دولت عضوی که متهم به نقض مقررات این میثاق شده است می‌رساند، اما هویت افراد و گروه‌ها را بدون رضایت آن‌ها فاش نخواهد کرد. کمیته هم‌چنین شکایات بی‌امضا‌ را نخواهد پذیرفت.
ب‌– دولت دریافت‌کننده شکایت، در مدت (3) ماه توضیحات و اظهارات کتبی روشنی همراه با راه حل‌ها و چاره‌جویی‌هایی که در مورد موضوع به نظرش می‌آید را به کمیته تقدیم خواهد کرد.
7- الف- کمیته به کمک اطلاعاتی که از دولت عضو مربوطه و شاکی، دریافت کرده است، به بررسی شکایت خواهد پرداخت. کمیته به شکایات شاکیانی که کلیه راه‌های چاره جویی داخلی را طی نکرده‌اند، رسیدگی نخواهد کرد. این قاعده در مواردی که شکایت به نحو غیرمعقولی طولانی گردد، اجرا نخواهد شد.
ب‌– کمیته پیشنهادها و توصیه‌های خود را به دولت مربوطه و شاکی اعلام خواهد داشت.
8- کمیته خلاصه‌ای از شکایات و در صورت لزوم خلاصه ای از توضیحات و اظهارات دولت‌های عضو مربوطه را همراه با پیشنهادها و توصیه‌های خود در گزارش سالانه منعکس خواهد کرد.
9- کمیته فقط در شرایطی می‌تواند وظایف خود را نسبت به بندهای فوق انجام دهد که حداقل 10 دولت عضو این میثاق، صلاحیت آن‌را بنابر بند (1) این ماده به رسمیت شناخته‌اند.
ماده پانزدهم
1- مقررات این میثاق حقوق اعطا‌‌شده به ملت‌ها را برای دستیابی به اهداف اعلامیه، اعطای استقلال به دولت‌ها و ملت‌های مستعمره، مصوبه 14 دسامبر 1960 (‌XV)1514 مجمع عمومی و سایر اسناد بین‌المللی سازمان ملل و مؤسسات تخصصی آن، به هیچ‌وجه محدود نخواهد کرد.
2- الف- کمیته ای که بنا بر ماده 8 بند 1 این میثاق تشکیل شده است، رونوشت شکایات را دریافت خواهد کرد و نظر‌ات و توصیه‌هایی که در مورد این شکایات صورت گرفته است را به هیئت‌های سازمان ملل که مستقیماً به موضوعات مربوط به اصول این میثاق و در حیطه وظایف خودشان نسبت به مسئولیت‌های اداره سرزمین‌های غیرخودمختار و تحت قیمومت، مصوبهXV) 1514) مجمع عمومی رسیدگی می‌کنند، تقدیم خواهند داشت.
ب‌– کمیته رونوشت‌های مربوط به امور قانونگذاری، قضایی، اداری و سایر اقدامات مستقیمی که نسبت به مقررات این میثاق به وسیله اولیاء امور در سرزمین‌هایی که در زیر بند این ماده انجام گرفته است را از هیئت‌های صلاحیت‌دار سازمان ملل دریافت خواهد کرد. هم‌چنین نظر‌ات و پیشنهادهایی در این مورد را به هیئت اظهار خواهد کرد.
3- کمیته گزارشی از خلاصه شکایت‌ها‌ و گزارش‌های دریافتی از هیئت‌های سازمان ملل و نیز نظرات و توصیه‌های کمیته در ارتباط با این شکایت‌ها و گزارش‌ها را به مجمع عمومی تقدیم خواهد کرد.
4- کمیته از دبیر کل سازمان ملل درخواست خواهد کرد که کلیه اطلاعات مربوط به مقررات این میثاق و نیز در صورت لزوم مقرراتی که مربوط به سرزمین‌های مذکور در بند a)2‌) این ماده است را در اختیارش قرار دهد.
ماده شانزدهم
مقررات این میثاق که رسیدگی کردن به شکایات و رفع منازعات است بدون این‌که به سایر اقداماتی که بر اساس قراردادهای سازمان ملل ‌یا مؤسسات تخصصی آن در این زمینه انجام گرفته است لطمه‌ای وارد کند، می‌باید اجرا شود. هم‌چنین مقررات این میثاق نباید دولت‌های عضو را از متوسل شدن به سایر اقدامات و انعقاد قراردادهای بین‌المللی عمومی و ویژه که برای رفع منازعات بین آن‌ها انجام می‌گیرد، باز دارد.
ماده هفدهم
1- این میثاق برای دولت‌های عضو سازمان ملل و اعضای مؤسسات تخصصی آن و هر دولت عضوی که اساسنامه دادگاه بین‌المللی جزایی را پذیرفته است ‌یا دولت عضوی که به وسیله مجمع عمومی سازمان ملل برای عضویت در این میثاق دعوت شده است، آماده امضاست.
2- این میثاق تابع به تصویب (قانون اساسی هر دولت) است. اسناد تصویب نزد دبیر کل سازمان ملل متحد سپرده خواهد شد.
ماده هیجدهم
1- این میثاق طبق ماده 17 بند 1 برای پیوستن دولت‌ها آماده است.
2- پیوستن به این میثاق با سپردن سند الحاقی نزد دبیر کل سازمان ملل متحد انجام خواهد گرفت.
ماده نوزدهم
1- این میثاق 30 روز پس از تاریخ سپردن بیست و هفتمین سند تصویب یا الحاق نزد دبیر کل سازمان ملل، قدرت اجرایی پیدا خواهد کرد.
2- برای هر دولتی که بعد از سپردن بیست و هفتمین سند تصویب یا الحاق، این میثاق را تصویب می‌کنند ‌یا به آن می‌پیوندند، 30 روز بعد از تاریخ سپردن سند تصویب یا الحاقی خود، این میثاق برای آن‌ها قدرت اجرایی پیدا خواهد کرد.
ماده بیستم
1- دبیر کل سازمان ملل حق شرط‌های (Reservation) که در زمان تصویب یا الحاق، توسط دولت‌های عضو این پیمان ‌یا دولت‌هایی که می‌خواهند عضو شوند، ابلاغ شده است را دریافت خواهد کرد و آن‌ها را به اطلاع کلیه دولت‌های عضو خواهد رساند. هر دولتی که به حق شرطی اعتراض داشته باشد، می‌تواند ظرف 90 روز از تاریخ اعلام اعتراض خود، طی یادداشتی به دبیر کل آن‌را نپذیرد.
2- حق شرطی که مغایر با اهداف این میثاق باشد، پذیرفته نخواهد شد. هم‌چنین حق شرط‌هایی که مانع از انجام کار هیئت‌های تأسیسی این میثاق می‌شوند، پذیرفته نخواهد شد. اگر حق شرطی با اعتراض حداقل دو سوم دولت‌های عضو این پیمان، مبنی بر عدم تطابق آن با اهداف میثاق ‌یا مانعی برای انجام وظیفه ارگان‌های مربوطه روبه‌رو شود، آن حق شرط پذیرفته نخواهد شد.
3- حق شرط ممکن است در هر زمان به وسیله یادداشتی به دبیر کل پس گرفته شود. در زمان دریافت یادداشت این حق شرط لازم الاجرا می‌شود.
ماده بیست و یکم
هر دولت عضوی می‌تواند با یک یادداشتی به دبیر کل سازمان ملل خروج (انصراف) خود را از میثاق اعلام دارد. خروج از میثاق یک سال پس از تاریخ دریافت یاد داشت از سوی دبیر کل قابل اجرا‌ست.
ماده بیست و دوم
اگر بین دو یا چند دولت عضو اختلافی در مورد تفسیر یا اجرای این میثاق بوجود آید و این اختلاف به وسیله مذاکره ‌یا روش‌های روشنی که در میثاق ارائه شده است، رفع نشود، با درخواست هر‌یک از اعضا دعوی اختلاف به دیوان دادگستری بین‌المللی برای تصمیم‌گیری ارجاع می‌شود، مگر آن‌که طرف‌های دعوی از طریق دیگری برای حل اختلاف به توافق رسند.
ماده بیست و سوم
1- درخواست برای اصلاح و تجدید نظر موادی از میثاق در هر زمان و به وسیله هر دولت عضوی با یادداشتی که به دبیر کل سازمان ملل تسلیم می‌شود، انجام می‌گیرد.
2- مجمع عمومی سازمان ملل نسبت به این درخواست و اقدامات احتمالی آن تصمیم خواهد گرفت.
ماده بیست و چهارم
دبیر کل سازمان ملل طبق ماده 17 بند 1 این میثاق مراتب ویژه زیر را به اطلاع کلیه دولت‌ها خواهد رساند:
الف- امضا ها، مصوبه‌ها، پیوست‌ها بنا بر ماده 17 و 18
ب‌– تاریخ قدرت اجرایی پیدا کردن این میثاق طبق ماده 19
ج‌– شکایات و بیانیه‌های دریافتی طبق ماده 14- 20- 23
د‌– خارج شدن از میثاق بنا بر ماده 21
ماده بیست و پنجم
1- متن‌های این میثاق که به زبان‌های چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی است از اعتبار یکسانی برخوردار‌ند و آن‌ها در بایگانی سازمان ملل سپرده خواهند شد.
2- دبیر کل سازمان ملل گواهی تأیید‌شده این میثاق را به کلیه دولت‌هایی که به هر یک از مقوله‌های این میثاق بنا بر ماده 17 بند 1 وابسته‌اند، ارسال خواهد داشت.
* این میثاق را در تاریخ 23 اسد 1359/14 آگست 1980 امضا‌ و در14 حوت 1381/ 5 مارچ 2003 به تصویب دولت افغانستان رسیده و در جریده رسمی ‌نشر ‌شده است.

 


لینک اصلی: https://www.aihrc.org.af/home/articles/8443

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

آخرین خبر ها:

Loading