بازتاب نیوز

تقابل اروپا و امریکا در افغانستان

٢٩ اسد ١٣٩٨ نشریه آزاد افغانی - روسیه

نویسنده: همایون قادری اتحادیۀ اروپا در هژده سال پسین، از حضور و برنامه‌های ایالات متحده امریکا در افغانستان پشتیبانی مالی و نظامی کرده است. هزاران سرباز کشورهای اروپایی به‌ویژه انگلیس، فرانسه و آلمان در چوکات ناتو در کنار نیروهای امریکایی در جنگ با تروریزم در افغانستان سهم گرفته‌ و صدها تن آنان کشته و زخمی شده‌اند.

کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا، بخش قابل محاسبه‌یی از هزینه‌های نظامی و کمک به توسعه و بازسازی افغانستان را متقبل شده و تلاش ورزیده‌اند که دست متحد و دوست استراتژیک‌شان (امریکا) را در جنگ و توسعۀ اقتصادی افغانستان بگیرند.

اما با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات امریکا، روابط شماری از کشورهای اروپایی به‌خصوص آلمان و فرانسه با ایالات متحده به تیره‌گی گرایید. ترامپ با برخوردهای تحکمی، روی اعصاب اروپایی‌ها راه رفته و آنان را وادار به تصامیم مستقلانه در قضایای جهانی کرده است. درحالی‌که اتحادیۀ اروپا در چند دهۀ پسین در کمتر قضیه‌یی، خلاف رأی و نظر امریکا در جامعۀ بین‌المللی گام برداشته کرده است.

دونالد ترامپ، بارها جرمنی را فشار داده که هزینه‌های دفاعی و امنیتی‌اش را بالا ببرد و سهم بیشتری در سازمان ناتو ایفا کند. رییس‌جمهور فرانسه را به خاطر سیاست‌هایش در قبال ایران و مسایل جهانی «احمق» خوانده است. چنین موضع‌گیری‌ها، در کنار این‌که مناسبات دو طرف را در سطح جهانی مخدوش ساخته، روی پالیسی‌ها و تصمیم‌گیری‌های آنان در قبال جنگ افغانستان نیز تأثیر گذاشته است. طوری‌که در حال حاضر دو طرف در دو ضلع متضاد و مخالف در حرکت هستند.

ایالات متحده به دنبال دست‌یابی به یک توافق صلح با طالبان است که در نتیجۀ آن نیروهایش را تا دو سال دیگر به‌گونۀ کامل خارج سازد و بخش عمدۀ قدرت سیاسی را به طالبان واگذار کند. اما اتحادیۀ اروپا، مصمم به مبارزه در راستای نهادینه‌شدن مردم‌سالاری، تدویر انتخابات و حراست و پاسداری از حقوق زنان، آزادی رسانه‌ها، فعالیت آزاد نهادهای جامعۀ مدنی و احزاب و تشکلات سیاسی می‌باشد.

از دید اتحادیۀ اروپا توافق قریب‌الوقوع امریکا با طالبان، معامله با ارزش‌هایی‌ست که مردم افغانستان و جامعۀ بین‌المللی، هژده سال تمام در راستای اجرایی‌سازی آن تلاش کرده و قربانی داده‌اند.

فرانسه، انگلیس و آلمان عملاً در جهت مخالف برنامۀ صلح امریکا گام بر می‌دارند. آنان تلاش دارند که از یک توافق بد جلوگیری کنند و امریکا را مجاب سازند که نیروهایش را تدریجی و مسوولانه از افغانستان خارج سازد تا خلاء جدیدی شکل نگیرد که در نتیجۀ آن این کشور باردیگر به جنگ‌های داخلی دهۀ 90 برگردد.

زلمی خلیل‌زاد نماینده امریکا برای صلح افغانستان می‌کوشد که پیش از انتخابات ریاست‌جمهوی 6 میزان 1398، توافق‌نامۀ صلح با حکومت افغانستان و طالبان به امضا برسد و مذاکرات جامع بین‌الافغانی آغاز شود. زیرا، به باور آنان با تدویر انتخابات، رییس‌جمهور غنی باردیگر اعلام پیروزی می‌کند و با مشروعیت تازه به مصاف طالبان و ایالات متحده امریکا خواهد رفت. از دید امریکا، پاکستان و طالبان، حضور دوبارۀ آقای غنی در ارگ ریاست‌جمهوری، تداوم جنگ را برای پنج سال دیگر تضمین کرده و راه‌های توافق سیاسی و دست‌یابی به صلح از طریق گفت‌وگو و مذاکره را می‌بندد.

اما کشورهای آلمان، فرانسه و انگلیس، بدین باور نیستند. آنان با قوت از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری حمایت می‌کنند و باور دارند که صلح عادلانه و پایدار در نتیجۀ برگزاری یک انتخابات شفاف و آزاد به دست می‌آید. دقیقاً چنین دیدگاهی را رییس‌جمهور غنی نیز برجسته می‌سازد. او اخیراً در مراسم آغاز مبارزات انتخاباتی‌اش در کابل گفت که یک حکومت ضعیف آن‌هم در آخرین روزهای دورۀ قانونی‌اش نمی‌تواند صلح عادلانه، با عزت و قابل قبول را تضمین کند. سرور دانش، معاون ریاست‌جمهوری نیز گفت که مذاکرات بین‌الافغانی پس از انتخابات آغاز می‌شود.

ایالات متحده عملاً در مخالفت با انتخابات پیش می‌رود. آن‌ها برعکس هژده سال پسین به منظور به چالش کشیدن پروسۀ انتخابات، از تأمین منابع مالی این روند شانه خالی کرده‌اند. نمایندگان امریکا علی‌رغم اصرار ریاست جمهوری افغانستان، کمیسیون‌های انتخاباتی را وادار ساختند که انتخابات ریاست‌جمهوری و شورای ولایتی و ولسوالی را یکجا برگزار نکند. برگزاری همزمان سه انتخابات، از یک‌سو میزان مشارکت را بالا می‌برد و از سوی دیگر، زمینۀ تقلب و مهندسی انتخابات را فراهم می‌ساخت.

اما اتحادیۀ اروپا به صدای حکومت افغانستان پاسخ داده و حاضر است که بخشی از بودجۀ انتخابات را بپردازد. هفته گذشته سفیر بریتانیا در کابل اعلام کرد که 10 میلیون پوند برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری افغانستان کمک می‌کند.

برخی سفرای کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا در ملاقات‌ها و دیدارهای‌شان با رهبران سیاسی، نمایندگان احزاب و فعالان مدنی، با صراحت از سیاست‌های اخیر امریکا در قبال افغانستان و خاورمیانه انتقاد می‌کنند. آنان می‌گویند که امریکا در یک مذاکرۀ بدفرجام، تمام هزینه‌ها و تلاش‌های جامعۀ جهانی و افغان‌ها را برای اصلاحات و تغییر در عرصه‌های مختلف با خطر روبرو ساخته است. سفیر فرانسه بی‌پرده اعلام کرد که برای امریکا مردم‌سالاری و ارزش‌های حقوق بشری مهم نیست، اما آنان نمی‌توانند روی انتخابات، آزادی‌های اجتماعی و آزادی بیان پای بگذارند.

نماینده امریکا از هنگام شروع مذاکرات صلح چند باری به برلین، بروکسل، لندن و اسلو رفته و از نزدیک این کشورها را در جریان پروسۀ صلح گذاشته است. در نتیجۀ این دیدارها، نقش کشورهای اروپایی در روند صلح افزایش یافته و آلمان توانسته یک دوره مذاکرات صلح را به همکاری قطر در دوحه میزبانی کند. قرار است دور جدید مذاکرات بین‌الافغانی در ناروی کلید بخورد. اما این‌ها سبب نشده که اتحادیۀ اروپا از روند مذاکرات و نتایج آن خشنود باشد و با امریکا همکاری نماید.

تنش میان امریکا و اروپا، در موقف کشورهای منطقه روی پروسۀ صلح افغانستان نیز اثر خواهد گذاشت. روسیه، ایران و چین با ایالات متحده امریکا در سطح منطقه و جهان رقابت دارند و احتمال می‌رود با برنامۀ واشنگتن در کابل همکاری نکنند. این درحالی است که ایالات متحده امریکا مدعی است که توانسته اجماع منطقه‌ای و جهانی را دربارۀ صلح افغانستان به وجود آورد.

لینک اصلی: http://www.farsi.ru/doc.xhtml?id=15554

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از نشریه آزاد افغانی - روسیه

آخرین خبر ها:

Loading