بازتاب نیوز

فساد؛ کلان‌ترین مانع دسترسی به‌اطلاعات است

٣ ميزان ١٣٩٨ مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک

مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک

کابل_۲۷ سنبله ۱۳۹۸

گزارش­گر: شاه محمود اندیشور

پیچیدگی فساد و کارنامه‌ی ناکام برخی نهادهای دولت افغانستان، سبب سانسور اطلاعات و نقض قانون دسترسی به‌اطلاعات شده‌است.

این روزها جامعه‌ی خبرنگاران افغانستان بیش‌تراز هر چالش و موانع دیگری در کار اطلاع‌رسانی، با نبود و کمبود اطلاعات دست و گریبان‌است. برخی‌از گزارش‌گران تحقیقی رسانه‌های مختلف که در پایتخت کار می‌کنند، می‌گویند که هرگونه اطلاعات مربوط به فساد، ازسوی مسوولان نهادهای دولت یا سانسور می‌شود و یاهم مُهر محرمیت و مالکیت می‌زنند.

علی آرش گزارش‌گر تحقیقی روزنامه‌ی هشت‌صبح می‌گوید: «تنها سخن‌گویان‌اند که اطلاعات اندکی را ازطریق مصاحبه و یا تماس‌های تلفونی وشبکه‌های انترنتی ارایه می‌کنند، اما اگر پرسشی در موارد فساد و یا مطالبه‌ی اسناد باشد، دیگر به‌هیچ تماسی‌هم پاسخ نمی‌دهند.»

خبرنگار پیک بیش‌تراز یک ماه به‌این‌سو برای تقاضای اطلاعات و اسناد مربوط به یک پروژه‌ی جاده‌سازی، از مامور فوایدعامه‌ی ولسوالی تا ریاست فوایدعامه‌ی ولایت و تا وزارت فوایدعامه که به‌تازه‌گی با وزارت ترانسپورت مدغم شده‌است، به‌دلیل محرمیت اسناد و سلب آزادی بیان کارمندان این وزارت، هیچ معلوماتی به‌دست آورده نتوانسته‌است. درحالی‌که اسناد و اطلاعات تقاضاشده درباره‌ی چگونه‌گی آغاز، انجام و تسلیمی یک پروژه‌ی ۱۶ میلیون دالری‌است.

برخی‌از مقام‌ها و کارمندان این وزارت به‌خبرنگار پیک می‌گویند که در مکتوب رسمی به‌آن‌ها دستور منع تماس با رسانه‌ها داده شده‌است؛ اما از دادن یک کاپی ازاین مکتوب‌هم خودداری می‌کنند.

نه‌تنها فواید عامه، بل بسیاری از نهادهای دولتی که براساس ماده‌ی پانزدهم قانون حق دسترسی به‌اطلاعات مکلف به‌ارایه اطلاعات باز ازطریق وبسایت و دیگر وسایل ارتباط جمعی‌اند؛ به‌استثنای زندگی‌نامه‌ی وزیر یا سرپرست و چند خبر و اعلامیه‌های کهنه و یک تا چندسال پیش، هیچ‌گونه اطلاعات کارامد و موردنیاز خبرنگاران در صفحه‌ی رسمی انترنتی شان وجود ندارد.

اما کمیسیون دسترسی به اطلاعات، ادعا می‌کند که درحال‌حاضر تا بیش‌تراز ۳۰ درصد نیازمندی اطلاعات ازطریق رخ‌نامه‌ها (وبسایت)های انترنتی نهادهای دولتی رفع شده و این روند درحال پیش‌رفت است.

مسوولان این کمیسیون، ضعف مدیریت و گستردگی فساد در نهاد های دولتی را دلیلِ سانسور و ارایه نکردنِ اطلاعات می­دانند.

زهرا موسوی، عضو کمیسیون دسترسی به‌اطلاعات می­گوید: « بسیاری از مسوولان به‌دلیل این‌که ضعف و ناکامی شان برملا نشود، از ارایه اطلاعات خودداری می‌کنند و نمی‌خواهند فساد موجود در اداره‌ی شان فاش شود.»

خانم موسوی، هم‌چنان بی­خبری از قانون دسترسی به اطلاعات را دلیل دیگری برای ارایه نکردن اطلاعات از سوی نهادهای دولتی خوانده و تاکید می‌کند که برای ازمیان برداشتن فرهنگ محرمیت و مالکیت براطلاعات، حرکت‌هایی به‌منظور آگاهی از قانون و حق دسترسی به‌اطلاعات، ازسوی این کمیسیون آغازشده‌است.

حرکتی‌که به باور برخی‌از خبرنگاران و نهادهای حامی رسانه‌های افغانستان، نه‌تنها که تاثیر چندانی بر وضعیت حق دسترسی به‌اطلاعات نداشته، بل‌که بر میزان خشونت‌ها در برابر خبرنگاران نیز افزوده‌است.

چنان‌که به‌گفته‌ی عبدالمجیب خلوت‌گر رییس دفتر«نی» یا حمایت کننده رسانه‌های آزاد افغانستان، سانسور اطلاعات ازسوی مسوولان دولت، بدترین خشونت در برابر خبرنگار است.

آقای خلوت‌گر می‌افزاید که سانسور و ارایه نکردن اطلاعات ازسوی مسوولان دولت، سبب شده تا از یک‌سو میزان تولید گزارش‌های تحقیقی در رسانه‌های ازاد کشور کاهش یابد و ازسوی دیگر، تاثیر منفی بر کیفیت و معیار توازن در گزارش‌های عادی و تحقیقی رونما گردد.

رییس دفتر«نی»، ضمن گسترش آگاهی‌دهی درباره‌ی قانون و حق دسترسی به‌اطلاعات برای کارمندان دولت، تاکید می‌کند که برای نهادینه ساختن فرهنگ اطلاع‌رسانی باز و ازمیان برداشتن مُعضِل عدمِ دسترسی به‌اطلاعات، یک سیستم مشخص اطلاع‌رسانی باید در همه نهادهای دولت ایجاد شود و با فشارهای پی‌گیر فعالان رسانه‌ای برمسوولان دولت، از حق دسترسی به‌اطلاعات نیز نظارت جدی‌تر شود.

آن‌چه که به‌گفته‌ی مسوولان کمیسیون دسترسی به‌اطلاعات، بخشی‌از اهداف و آجندای روزمره‌ی این کمیسیون است.

به‌گفته‌ی خانم موسوی، از آغاز فعالیت این کمیسیون تااکنون ۲۵ شکایت مبنی بر عدم دسترسی به‌اطلاعات ازسوی شماری از خبرنگاران به‌ثبت رسیده و ازاین میان، تنها به ۸ شکایت آنان رسیدگی شده و باقی هنوز زیرکار است.

ضمنِ تماس‌های مکرر خبرنگار پَیک، مسوولان مرکز رسانه‌های حکومت با وعده و بهانه‌های یک‌ساعت و نیم‌ساعت بعد، حاضر به گفت‌وگو و ارایه‌ی پاسخ نه‌شدند.

لینک اصلی: https://paykreports.com/فساد؛-کلان‌ترین-مانع-دسترسی-به‌اطلا/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک

آخرین خبر ها:

Loading