بازتاب نیوز

آیا تغییر نوعیت نظام. می‌تواند ناجی جامعه‌ی ما باشد؟

٢٩ ميزان ١٣٩٨ روزنامه صبح کابل

نویسنده: رقیه نوری

 فرار از یک نظام و پناه بردن به نظام‌های دیگر، زاده‌ی مجبوریت‌هایی است که عامل اصلی آن، نظام حاکم در یک کشور است. مهاجران یکی از نمونه‌های خوب آن استند که با پذیرفتن مشقت وسختی‌های بی‌شمار، به کشورهای دیگر پناه می‌برند تا در سایه‌ی نظام‌های دیگر محفوظ بمانند. گزنیش نوع نظام، رویکرد سلیقه‌ای نیست که بر اساس محکومیت‌های زمانی و مکانی به صورت طبیعی شکل گیرد؛ بلکه زاده‌ی ‌عوامل و انگیزه‌های واقعی است که آستانه‌ی تحمل باشندگان یک جامعه را پر کرده و انگیزه‌ی فرار را تقویت می‌کند. آنچه جامعه‌ی ما از نظام‌های سیاسی در خاطر دارند، بی‌عدالتی، ظلم، خودخواهی و برتری‌جویی دوام‌دار است.

انتخاب نوع نظام در افغانستان هیچ دردی را دوا نمی‌کند. مهم نیست که نوع نظام در کشور، متمرکز، خودمختار، فدرال، ریاستی و یا پارلمانی باشد؛ بلکه به نظام عدالت‌گستر با وجدان بیدار و قانون‌مند  نیاز است که همه ملیت‌ها را یک سان و دارای حقوق مساوی بداند و هیچ نوع تبعیض را نسبت به کسی روا ندارد.

دو نوع نظام حکومتی در دنیا است که بیشتر حکومت‌های دموکراتیک، با الگوگیری از آن دو تشکیل شده اند. بارزترین الگوی نظام ریاستی حکومت ایالات متحده است و در مقابل الگوی نظام پارلمانی، نظام حکومتی انگلستان . نوع سوم نظام حکومتی نیز وجود دارد که به نظام مختلط معروف است و بارزترین مصداق آن از سیستم حکومتی فرانسه نام برده می‌شود؛ اما در جامعه‌ی ما، عده‌ای فرار از بی‌عدالتی را تجزیه‌طلبی می‌نامند. عده‌ای هم به دنبال یافتن گوشه‌ی عافیت ‌اند. به باور من اگر وجدان حکام و زمام‌دار تاریک باشد، دیگر هیچ نظامی نمی‌تواند موجب خوشب‌ختی مردم شود. اگر توازن و تناسب در میان اتباع یک ملت در نظر گرفته نشود و به مشارکت سیاسی که یکی از ارکان حکومت‌داری است، توجه نشود، هیچ نظامی نمی‌تواند راه حلی برای فرار نکردن مردم از نظام و پناه نبردن به کشورهای دیگر شود.

بنا بر این، در وضعیت فعلی جامعه‌ی ما، شاید مطلوب‌ترین راه این باشد که نظام ریاستی، با آوردن تعدیل‌های قابل ملاحظه‌ای، باقی بماند و از اختیارات گسترده‌ی ریاست‌جمهوری کاسته شود و نوعی توازن و تعادل منطقی در تفکیک قوا رعایت شود. سازوکارهای روشنی برای پاسخگو کردن رییس‌جمهور در برابر پارلمان در نظر گرفته شود یا این‌ که بدیل آن نوعی نظام مختلط تأسیس شود. از آن جا که در خواست‌ها، در قبال تبدیل نظام ریاستی به پارلمانی، فاقد مبنای استراتیژیک و راهبردی است، انطباق و سازگاری با وضعیت فعلی افغانستان ندارد، حل مشکلات افغانستان، در گروِ تبدیل نظام نیست؛ بلکه در گروِ حاکمیت قانون، عمل‌کرد مسؤولانه و معطوف به منافع ملی دولت‌مردان و آگاهی و حضور مردم است.

لینک اصلی: https://subhekabul.com/جامعه/do-change-the-type-of-system-can-society/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه صبح کابل

آخرین خبر ها:

Loading