بازتاب نیوز

هر روز گامی به‌سوی بحران، مقصر کیست؟!

١٩ عقرب ١٣٩٨ روزنامه آرمان ملی

نورالله ولی‌زاده

یک روز بعد از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ششم میزان، بحث تکرار شدن سناریوی سال 2014 از ورای تقابل دو تیم پیش‌تاز، مطرح بوده است. نشست خبری دیروز عبدالله عبدالله در تالار لویه جرگه، یک‌بار دیگر بحث تکرار سناریوی 2014 را به مباحث رسانه‌ای کشاند.

عبدالله در نشست دیروز، با اشاره به این گونه بحث‌ها گفت که از سوی متحدین و هودارانش با این سوال روبرو است که اگر باز شرایط مثل سال 2014 شود، اقدام او چه خواهد بود. آقای عبدالله گفت که در سال 2014 مصلحت کلان ملی همین بود که گذشت صورت گیرد اما حالا مصلحت این است که آرای پاک از آرای ناپاک جدا شود. شاید آقای عبدالله خودش بیش از همه میداند که باور کردن به این حرفش دشوار است. همه این را می‌گویند که داکتر عبدالله در سال 2014 نیز همین گونه می‌گفت اما به قولش عمل نکرد. احتمالاً آقای عبدالله باورناپذیری جدیت مواضعش را میداند و برای همین گفت که حرف ما مسالمت‌آمیز اما قاطع است. او در جای دیگری نیز گفت که با نرمی سخن می‌گوییم اما پای آن می‌ایستیم.

شاید بیش از همه، تیم آقای غنی است که سخنان عبدالله را جدی نمی‌گیرد و بلکه آن را تمسخر می‌کند. امرالله صالح معاون اول دسته انتخاباتی دولت‌ساز، در اولین دقایق ختم کنفرانس داکتر عبدالله، به سخنان او واکنش نشان و در یک پست طولانی فیسبوکی، به عبدالله تاخت و از موقف تیم دولت‌ساز به دفاع برخاست. منابع در ارگ می‌گویند که تیم دولت‌ساز با قطعیت باور دارد که برنده انتخابات است. باوری که با همان قطعیت در تیم ثبات و هم‌گرایی نیز وجود دارد.

از نشانه‌های بارز جدی گرفته نشدن جدیت عبدالله عبدالله از سوی تیم اشرف غنی، آغاز روند بازشماری آرا توسط کمسیون انتخابات است. با وجودی که تیم ثبات و هم‌گرایی اعلامیه صادر کرد که باید این روند، تا تصفیه نشدن حدود 300هزار آرای تقلبی در کمسیون، آغاز نشود، اما کمسیون انتخابات، با وجود مخالفت درونی از سوی برخی از کمشنران، این روند را آغاز کرد که این خود نخستین گام تنش‌زا بین دو تیم پیش‌تاز پنداشته می‌شود.

ناظرین تیم ثبات و هم‌گرایی می‌گویند که بازشماری آرا در ولایت بدون تصفیه حدود 300هزار رای مشکوک در کمسیون، در واقع همدستی کمسیون با تیم دولت‌ساز را نشان می‌دهد که هدف اصلی آن وارد کردن تعداد دیگری از آرای مشکوک به سیستم است که باعث پیچیده‌تر شدن روند انتخابات می‌شود. اما کمسیون انتخابات گفته که بخاطر سرعت بخشیدن به روند انتخابات، بازشماری باید آغاز شود و این مرحله هرچه زودتر طی شود تا نتایج به تاریخ تعیین شده اعلام شود.

در ساعات پایانی دیروز، از برخی از ولایت‌ها گزارش شد که ناظرین تیم ثبات و هم‌گرایی مانع روند بازشماری شده و درب مراکز ولایتی ثبت معلومات را بستند. جالب اینجاست که هر دو تیم یکدیگر خود را متهم به بحران‌زایی می‌کنند و هشدار می‌دهند که مسوولیت عواقب کار به دوش طرف مقابل خواهد بود.

اما احتمال بحرانی شدنِ بیشتر وضعیت چه قدر جدی است؟ اگر وضعیت بحرانی شود، مقصر کدام تیم است؟ به دلایل زیادی می‌توان گفت که احتمال بحرانی شدن وضعیت بالا است و باید این احتمال جدی گرفته شود. یکی از عمده‌ترین دلایل این است که بین دو تیم رقیب و پیش‌تاز بیش از سال 2014 توازن قوا وجود دارد. اگر تیم دولت‌ساز عملا قدرت دولتی را در اختیار دارد و در کمسیون نیز نفوذ بیشتری دارد، تیم ثبات و هم‌گرایی از نظر حمایت مردمی و حقانیت موضع و شاید حمایت خارجی نیز نسبت به سال 2014 در موقف بسیاری قوی قرار دارد که این امر میان دو طرف توازن بیشتر قوا ایجاد می‌کند و احتمال بحرانی شدن وضعیت را بیشتر می‌سازد.

از سخنان دیروزی عبدالله عبدالله چنین بر می‌آمد که او احتمال استفاده تیم رقیب از نیروی نظامی را نیز جدی گرفته است. او در بخشی از سخنانش گفت که نیروهای امنیتی و دفاعی کشور، قابل قدر هستند و نیروهای مردمی هستند و علیه مردم قرار نخواهند گرفت. این در واقع پاسخی به احتمال کارگیری تیم دولت‌ساز از نیروی نظامی در بحث انتخاباتی است که جای نگرانی دارد و باید جدی گرفته شود. به نظر می‌رسد که آقای عبدالله از اراده رقیبش در امر کارگیری از نیروهای نظامی علیه او در جنجال‌های انتخاباتی آگاه است و به آن پاسخ می‌دهد. مطرح بودن چنین بحثی اگر از یک سو نشاندهنده اوج‌گیری بحران است، از سوی دیگر عمق و پهنای بحران احتمالی را نیز نمایان می‌سازد. عبدالله گفت که تیم رقیب در قانون شکنی هیچ حد و مرزی را نمی‌شناسد.

می‌توان گفت که در اظهارات رهبری دو تیم پیش‌تاز نشانه‌های واضح بحران قابل شهود است. تا کنون روشن نیست که سایر نیروهای سیاسی و تاثیرگذار در روزهای آینده چه گونه وارد عمل خواهند شد. انتظار می‌رود که امریکایی‌ها پا پیش بگذارند و مدیریت اوضاع را بدست گیرند. اما تا کنون از سوی آنان کدام واکنش دیده نشده است.

تیم دولت‌ساز از نظر تبلیغاتی تلاش دارد که مقصر اصلی تیم ثبات و هم‌گرایی را معرفی کند. اظهارات داوود سلطان زوی از اعضای ارشد تیم تبلیغاتی دولت‌ساز در همین راستا قابل تحلیل است.  سلطان‌زوی با مطرح کردن یک بحث تاریخی نا مرتبط، حمله شدیدی به تیم ثبات و هم‌گرایی کرد. در واقع تیم دولت‌ساز تلاش دارد تا تیم رقیب را مجموعه‌ای از عناصر قانون شکن، زورگو و به تعبیری جنگ‌سالار بخواند. با توجه به این که حالا مرحله کمپاین گذشته، بد معرفی کردن تیم رقیب تنها می‌تواند در چارچوب آمادسازی افکارعمومی برای روزی باشد که دو تیم در تقابل شدید و تن به تن علیه یکدیگر قرار گیرند. این‌ها همه مایه نگرانی است.

اگر نگاه بی‌طرفانه به این تقابل داشته باشیم، می‌توان گفت که تا اینجای کار مقصر تیم دولت‌ساز است. این تیم به انواع مختلف در صدد دفاع از آرای تقلبی برآمده است. این خود تلاشی برای به بن‌بست کشیدن روند انتخابات است. تیم ثبات وهم‌گرایی در یک موقف دفاعی قرار داده شده است. در این شکی نیست که دفاع این تیم از موقفش باعث تشدید بحران و بی‌ثباتی خواهد شد اما هرگاه براین اساس، این تیم عامل بحران و بی‌ثباتی دانسته شود، قضاوت نادرستی صورت خواهد گرفت.

به نظر می‌رسد که محاسبه تیم دولت‌ساز، روی نرمش و انعطاف‌پذیری عبدالله عبدالله استوار است. این محاسبه نادرستی است. حتا اگر عبدالله تغییر نکرده باشد و حاضر به ایستادگی جدی در برابر تصامیم زورگویانه تیم دولت‌ساز نباشد، متحدین سیاسی این تیم(که احزاب و جریان‌های سیاسی قدرتمند دانسته می‌شوند) به عبدالله اجازه انعطاف بیشتر را نخواهند داد. تقریبن می‌توان گفت که تمام ناراضیان از رفتارهای تک‌روانه اشرف غنی در تیم عبدالله جمع شده‌اند. آنان بخشی از واقعیت سیاسی افغانستان هستند که نادیده گرفتن شان خود عامل نفاق و شقاق سیاسی و از بین رفتن ثبات در آینده است.

لینک اصلی: http://www.armanemili.com/posts/22221

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه آرمان ملی

آخرین خبر ها:

Loading