بازتاب نیوز

تحلیل ما از موضع‌گیری غربی‌ها روشن‌گر باشد!!

١٣ قوس ١٣٩٨ روزنامه آرمان ملی

نورالله ولی‌زاده

ما نیاز داریم به این‌که به ناتو و امریکایی‌ها بگوییم که در مورد انتخابات و حکومت آینده افغانستان چه موقفی داشته باشند و موقف فعلی آنان تا چه حد درست است یا نادرست است. این‌که تیم‌های سیاسی انتخاباتی برای رسیدن به قدرت، تلاش نهایی خود را به خرچ می‌دهند تا خاطر خارجی‌ها را نرنجانند، بحث جداست و مربوط به اقدامات سیاسی درون یک تیم انتخاباتی می‌شود. اما تحلیل‌گران و رهبران فکری جامعه نباید، «باید»ها را فراموش کنند و وقت خود را صرف«است‌»ها کنند.

******************

یکی از مهم‌ترین و عمده‌ترین هدفی که ناتو و امریکا برای حضور شان در افغانستان اعلام کرده‌اند، در کنار مبارزه با تروریزم، حمایت از دموکراسی و سیستم‌سازی در افغانستان است. دموکراسی درافغانستان به حمایت خارجی نیاز جدی دارد. مردم افغانستان حضور خارجی‌ها در کشورشان را با وجود تمام پیامدهای منفی‌ای که از این حضور می‌تواند متصور باشد، به این دلیل پذیرفته و تحمل می‌کنند. مردم افغانستان فکر می‌کنند که بودن خارجی‌ها در کنار دولت شان، به تقویت دموکراسی و ایجاد یک حکومت کارآمد و قانون‌مدار  کمک می‌کند.

**********************

با آشکار شدن ضعیف‌ها و اثرپذیری کمیسیون انتخابات از نفوذ و فشار سیاسی، تحولات سیاسی افغانستان به سوی اتاق‌های تصمیم‌گیری کشورهای غربی جهت پیدا کرده است. در این میان، نقش امریکا و ناتو از همه برجسته‌تر است. این روزها همه منتظراند که امریکایی‌ها و سران ناتو در مورد تحولات افغانستان چه می‌گویند. رفتن جنرال اسکات میلر به دیدار جنرال دوستم، صحبت تلفنی وزیر امور خارجه امریکا با داکتر عبدالله و مصاحبه اخیر نماینده ملکی ناتو در افغانستان در امور افغانستان، از تازه‌ترین مواردی است که پیرامون آن در رسانه‌های افغانستان تحلیل‌های زیادی صورت گرفته است.

تیم‌های دولت‌ساز و ثبات و هم‌گرایی هر اظهار نظر مقام‌های غربی را با دقت بسیار مورد موشگافی قرار می‌دهند و تلاش می‌کنند که آن را به نفع خود تعبیر و تفسیر کنند. دیدار میلر با جنرال دوستم را تیم دولت‌ساز تلاشی از سوی امریکایی‌ها برای متقاعد کردن جنرال دوستم به پذیرش نتیجه مورد نظر این تیم عنوان کرد. تیم ثبات و هم‌گرایی اظهارات وزیر امور خارجه امریکا را به شکل گسترده نشر کرده و آن را نشانه حمایت امریکایی‌ها از موقف این تیم خوانده است. اظهارات نماینده ملکی ناتو در افغانستان نیز بیشتز از سوی تیم دولت‌ساز استقبال شده و در حمایت از موقف این تیم عنوان شده است. نماینده ملکی ناتو کمسیون انتخابات افغانستان را به اعلام زودتر نتیجه انتخابات تشویق کرده و همین گفته او را تیم دولت‌ساز در حمایت از موقف خود عنوان کرده است.

با این وجود، امریکایی‌ها و مقام‌های ناتو و سازمان ملل همواره چند پهلو و مبهم اظهار نظر کرده‌اند. به گونه نمونه، نماینده ملکی ناتو در امور افغانستان در عین حالی که بر زودتر اعلام شدن نتیجه تاکید کرده و احزاب و جریان‌های سیاسی را به قبول نتایج ترغیب کرده، همچنان بر تفکیک آرای پاک و ناپاک از سوی کمیسیون انتخابات نیز تاکید کرده است. این گونه سخن گفتن از سوی مقام‌های غربی نشان می‌دهد که آنان تا هنوز تصمیم نهایی خود را در مورد تحولات رو به انکشاف افغانستان نگرفته‌اند و به احتمال زیاد مصروف چانه‌زنی در این مورداند. آنان طوری سخن می‌گویند که به اصطلاح عامیانه نه سیخ بسوزد و نه کباب. به تعبیر دیگر، آنان طوری سخن می‌گویند که هر دو تیم پیش‌تاز انتخاباتی در افغانستان بتوانند آن را به نفع یا ضرر خود تعبیر و تفسیر کنند.

نکته قابل یادآوری دیگر این است که بیشترینه اظهار نظرهای مقام‌های غربی و تحلیل‌ها و گزارش‌هایی که از اظهارات آنان در رسانه‌های افغانستان مطرح می‌شود، جنبه توصیفی داشته و بر محور«است» می‌چرخد. در حالی که ایجاب می‌کند جامعه تحلیل‌گران افغانستان، به ویژه آنانی که در تیم‌های انتخاباتی عضویت ندارند یا منافع و زیان‌های شان در تحلیل‌ها لحاظ نمی‌کنند، بیشتر به محور«باید» تحلیل کنند. به عبارت دیگر، همه در یک نقش یک گزارش‌گر صرف، اظهارات مقام‌های غربی را گزارش می‌کنند و در نهایت آن را به نفع این یا آن تیم سیاسی تعبیر و تفسیر می‌کنند. با کمتر تحلیلی روبرو هستیم که به«بایدها» بپردازد. باید به خارجی‌ها گفته شود که آنان چه بکنند در افغانستان نه این که صرفاً گفته‌های آنان نشر و باز نشر شود.

ما نیاز داریم به این‌که به ناتو و امریکایی‌ها بگوییم که در مورد انتخابات و حکومت آینده افغانستان چه موقفی داشته باشند و موقف فعلی آنان تا چه حد درست است یا نادرست است. این‌که تیم‌های سیاسی انتخاباتی برای رسیدن به قدرت، تلاش نهایی خود را به خرچ می‌دهند تا خاطر خارجی‌ها را نرنجانند، بحث جداست و مربوط به اقدامات سیاسی درون یک تیم انتخاباتی می‌شود. اما تحلیل‌گران و رهبران فکری جامعه نباید، «باید»ها را فراموش کنند و وقت خود را صرف«است‌»ها کنند.

به عنوان مثال، در مورد اظهارات نماینده ملکی ناتو باید پرسیده شود که اظهارات او چقدر درست و منطقی است و پیامدهای مثبت و منفی آن چیست و چه خواهد بود. برای پرداختن به این سوال و یا در واقع ارزیابی این گونه اظهار نظرها معیارها و چارچوب‌هایی وجود دارد که براساس آن تحلیل صورت گیرد. اگر فرض را بر این بگیریم که موقف ناتو حمایت از تیم دولت‌ساز است، این موقف درست است یا نادرست؟ آیا باید چنین باشد؟ ماموریت ناتو در افغانستان چیست؟ فلسفه حضور جامعه جهانی در افغانستان چیست؟ حمایت آنان از کدام جریان‌ها و روندها، سازگار با فلسفه وجودی و اهداف تعریف شده آنان است؟ آیا آنان خلاف دلایل و انگیزه‌های اعلامی شان برای حضور درافغانستان در این کشور سیاست می‌کنند؟ برای مردم افغانستان پاسخ این سوال‌ها مهم است نه این که یک تحلیل، تمام هم و غمش همین باشد تا نشان دهد که اظهارات فلان مقام غربی به نفع این تیم یا آن تیم است. این تلاش‌ها و تحلیل‌ها روشن‌گر نیست و دخالت در جنجال بیهوده و گیچ کننده است که ارزش چندانی برای مردم و کشور ندارد.

باید گفت که یکی از مهم‌ترین و عمده‌ترین هدفی که ناتو و امریکا برای حضور شان در افغانستان اعلام کرده‌اند، در کنار مبارزه با تروریزم، حمایت از دموکراسی و سیستم‌سازی در افغانستان است. دموکراسی درافغانستان به حمایت خارجی نیاز جدی دارد. مردم افغانستان حضور خارجی‌ها در کشورشان را با وجود تمام پیامدهای منفی‌ای که از این حضور می‌تواند متصور باشد، به این دلیل پذیرفته و تحمل می‌کنند. مردم افغانستان فکر می‌کنند که بودن خارجی‌ها در کنار دولت شان، به تقویت دموکراسی و ایجاد یک حکومت کارآمد و قانون‌مدار  کمک می‌کند. بنابراین، مردم افغانستان همواره انتظار دارند که خارجی‌ها باید تحت هر شرایطی از روند دموکراسی حمایت کنند و در ساختن آینده امن و باثبات و قانون‌مند کمک کنند. حالا با این معیار و ملاک باید در مورد اظهارات نماینده ملکی ناتو یا هر مقام غربی دیگر داوری کرد.

اگر آن‌گونه که بسیاری‌ها، اظهارات اخیر نماینده ملکی ناتو را در حمایت از موقف تیم دولت‌‎ساز تعبیر و تفسیر کرده‌اند، این تعبیر و تفسیر درست باشد، آیا حمایت ناتو از موقف تیم دولت‌ساز درست و منطقی است؟ آیا باید ناتو از این تیم حمایت کند؟ حمایت از این تیم با اهداف و فلسفه وجودی حضور ناتو در افغانستان سازگار است؟ اگر بلی، برکدام اساس و چگونه، اگر نخیر چرا ناتو از این تیم حمایت می‌کند؟ به همگان واضح است که موقف تیم دولت‌ساز در دفاع از آرای تقلبی قابل دفاع نیست. آرای تقلبی قبر دموکراسی را در افغانستان می‌کند. تقلب، نظام انتخاباتی افغانستان را به شدت صدمه زده است. اشتراک پایین مردم در انتخابات ششم میزان، نشانه واضح ضربه‌ای است که تقلب‌های 2014 بر پیکر اعتماد نظام انتخاباتی افغانستان وارد کرده است. تیم دولت‌ساز بنا به  منفعت گروهی خودش بهانه‌های عجیب و غریبی در دفاع از 300 هزار رأی تقلبی می‌تراشد. این همان آرایی است که در یک هفته اخیر صدها هزار تن در گوشه و کنار افغانستان خواهان ابطال‌ آن شده‌اند. به این ترتیب بسیار واضح که موقف تیم دولت‌ساز دفاع از تقلب است و حمایت از موقف این تیم، حمایت از تقلب است. پس َآیا ناتو درافغانستان حضور دارد برای این‌که از یک تیم سیاسی تقلب‌کار حمایت کند؟ حمایتی که شبیه خنجری از پشت بر پیکر دموکراسی نوپای افغانستان پنداشته می‌شود! آیا هدف ناتو همین است؟ ناتو در دفاع از دموکراسی قرار دارد یا در برابر این پدیده ایستاده است؟

لینک اصلی: http://www.armanemili.com/posts/22719

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه آرمان ملی

آخرین خبر ها:

Loading