بازتاب نیوز

تراژدی پنهان و بی‌کسی یک‌شهرِ تاریخی” از آلوده‌گی هوا تا آلوده‌گی صوتی”

١٣ قوس ١٣٩٨ روزنامه آرمان ملی

معین اسلام‌پور

بی‌تردید آلوده‌گی هوا و تاثیرات ناگوار آن صدماتِ جبران ناپذیری را به‌شهروندان وارد نموده، این در فرصت کوتاه می‌تواند، حتا از جنگ مسلحانه خطرناک‌تر و مخوف‌تر بوده باشد. چنان‌که در گزارش‌های رسانه‌یی، شهر کابل به‌دلایل زیاد از جمله آلوده‌گی هوا از بدترین شهرهای دنیا برشمرده شد.

***************

آلوده‌گی هوا پس از این‌که بحثِ گرمایش زمین ناشی از گازهای گلخانه‌یی و آلوده‌گی هوا به‌یک چالش جهانی مبدل شد. برخی از کشورها راهکارها و میکانیزم‌های پیش‌گیرانه‌یی را در محدودۀ زیست‌محیطی و کاهشِ گازهای گل‌خانه‌یی روی دست گرفتند. سالانه میلیون‌ها دالر را هزینۀ مهار و مدیریت آن می‌‎کنند. اما در کشورهای جهانِ سومی و چهارمی، این مساله، هم‌چنان به‌‌عنوانِ یک معما باقی مانده است؛ کشورِ به‌سانِ افغانستان در لای ده‌ها چالشِ ویرانگر و خطرناک گیرمانده که هنوز برای مهار و مدیریت آلوده‌گی هوا و محیط‌زیست آیده‌آل شهروندانش، راهکار عملی و راهبرد درازمدتی در نظر نگرفته است. برنامۀ هم گرفته شده باشد به‌دلایل محدودیت‌ها و چالش‌ها به‌نحوی این برنامه‌ها به‌بن بست رسیده است. از ‌دو دهه بدین‌سو شهر کابل در میانِ هزار جور خوف و امید به‌سر می‌برند؛ شهروندان در ترافیک سنگین ساعت‌ها گیر می‌مانند؛ حوادثِ غیرِ مترقبه مانند مریضی عاجل، کار ضروری، درد زایمان‌زنی و برخی موارد دیگر از این دست، به‌دلیل راه ‌بندان موجبِ مرگ ده‌ها انسان شده است؛

نزدیک به‌‎دو دهه است که شهروندانِ کابل از آلوده‌گی هوا، آلوده‌گی صوتی، ترافیک سنگین، نبود کانالیزاسیون معیاری، جاده‌های کوچک و … ده‌ها مورد دیگر به‌شدت رنج می‌برند، در این مدت، چندین شهردار تغییر و تبدیل شده است. اما هیچ یک موفق به‌طرح و تدوین یک راهبرد درازمدت شهری، بهبودبخشی و ضعیتِ شهر، راه حلِ برای عبور از بن بست پیدا نکرده‌اند؛ حتا آنان موفق به‌طراحی راهبرد کوتاه مدت و میان‌مدت که حداقل بتواند موقتاً کارایی و اثر بخشی نسبی بر شهر کابل داشته باشد نشده‌اند. باگذشت هر روز، شهر کابل در کنار ده‌ها چالش “سیاسی، امنیتی و اجتماعی” خویش نیز چالش‌های شهری به آن افزوده می‌شود.

به‌عنوانِ شهروندِ کابل صبح وقت از خواب بلند می‌شوم به آسمان کابل نگاه می‌کنم، آسمان غبار آلود شهر کابل دل‌گیرم می‌کند، و دلم به‌ بی‌کسی شهر و شهروندِ آن می‌سوزد، در شهرها و پایتخت کشورهایی مدرن همه روزه، باران مصنوعی و آب‌پاشی خوش‌بوی توسطِ طیاره‌ها پخش می‌شود. در این شهر نه‌تنها از خوش‌بویی، باران مصنوعی، تدابیری آلوده‌گی هوا، هیچ خبری نیست؛ بل شهرداری قادر به انتقال به‌موقع زباله‌ها از کنارِ جاده‌های شهر نیست؛ ممکن این کندکاری دلایل زیادی مانند نبود ابزارهای مدرن شهرداری، شاید ضعفِ مدیریتی و … را داشته باشد؛ اما این در دو دهه نمی‌تواند بهانۀ عقل‌پسند بوده باشد.

آلوده‌گی بیش از حد هوا، ترافیک سنگین، نبود فرهنگ شهر زیستی، آلوده‌گی صوتی، بوق خشنِ راننده‌ها، سرو صدای مردم، تعفن تشناب‌ها و جوی‌چه‌های کنارِ خیابان‌های شهر و… ده‌های موارد دیگر در نهایت اذیت کننده است، این همه موجب دل‌سردی مردم و شهر ‌زیستی شده است، چند روز پیش شمارِ از روستا نشینان بدخشانی به‌کابل آمده بودند، روزانه جهتِ انجام امور کاری خویش به‌شهر رفت و آمد می‌نمودند، وقتی از شهر به‌خانه بر می‌گشند، آروزی رفتن به‌روستای دور افتاده خودرا می‌کردند و باسخنان طنزآمیزشان به‌رخ شهرِ تاریخی و پایتخت کشور می‌خندیدند؛ هر کسی دیگری‌که به‌سیمای شهر و شهروند کابل می‌خندند آنان را محق می‌دانم، زیرا آن‌ها یک چنین انتظارِ از این شهر و شهروندش ندارند.

بی‌تردید آلوده‌گی هوا و تاثیرات ناگوار آن صدماتِ جبران ناپذیری را به‌شهروندان وارد نموده، این در فرصت کوتاه می‌تواند، حتا از جنگ مسلحانه خطرناک‌تر و مخوف‌تر بوده باشد. چنان‌که در گزارش‌های رسانه‌یی، شهر کابل به‌دلایل زیاد از جمله آلوده‌گی هوا از بدترین شهرهای دنیا برشمرده شد. به‌‎باورنگارنده، این‌شهر در آستانۀ یک رویداد مرگ‌بار و تراژدیک قرار دارد. با آن‌که هنوز آمار دقیق کسانی‌که سالانه از اثرِ امراض آلاینده و آلوده‌گی هوا جان‌شان را از دست می‌دهند در اختیار نیست؛ اگر این آمار مشخص شود، ممکن خیلی بلند و تکان‌دهنده باشد و در پارۀ امور کسانی‌که به‌اثر بیمارهای گوناگونی در پایتخت‌ ظاهراً به‌اجل الهی می‌مرند، می‌توان حدس زد که در این‌گونه مرگ و میرها، آلوده‌گی هوا بی‌تاثر نیست.

آلوده‌گی صوتی

چالشِ جدی دیگری‌که در نهایت گوش‌آزار، عصاب خرد کن است، مسالۀ آلوده‌گی صوتی شهری مانند، بوق موترها، ترافیک فضای، لودیسپکر دست‌فروشان، لودیسپکر موترهای دست‌فروش سیار و … از جدی‌ترین موارداند که به‌شدت آلوده‌گی صوتی را به‌بار آورده است، افزون بر موارد برشمرده فرهنگ ناپسندِ ‌که این روزها در روستاها و حاشیه‌های شهر مروج شده است، موترهای لودیسپکردار است که تا نصف‌های شب، مردم را اذیت می‌کنند. با این همه عوامل مزاحم و مدل‌های گوناگون آلوده‌گی صوتی، به‌نظر می‌رسد آن‌گونۀ که نیاز است، شهردار کابل برنامۀ محوری و بدیل مناسب که بتواند حداقل سطح آلوده‌گی صوتی را در شهر کاهش دهد، متاسفانه به‌جز چند مورد نمایشی و کاذب، تااکنون برنامۀ محوری و امیدوار کننده‌یی را روی دست نگرفته است. اگر مسوولان امور در امرِ مهار و مدیریت آلوده‌گی هوا ناتوان و عاجز استند؛ حداقل مهار نسبی آلوده‌گی صوتی در اختیار آنان است، می‌شود این بخش آلوده‌گی صوتی را مهار و کنترل نمایند، مشروط بر این‌که ارادۀجمعی، برنامه‌فوری و یا احداقل احساسِ نسبت به‌شهر و مردم خویش داشته باشند.

جدا از موارد برشمرده، آلوده‌گی صوتی آسیب‌های جدی روحی و روانی به‌شهروندانِ این کشور وارد نموده، این رویکرد در فرصتِ کوتاه فرهنگ‌جمعی را به‌شدت تحتِ تأثیر قرار داده، از شهرِ کابل یک تصویر دل‌گیر به‌ذهنِ ‌شهروندان کابل و سایر مردم ولایات دور دست داده است؛ چنان‌که برخلافِ افسانه‌ها و جاذبه‌های پشین، حالا شهر کابل، جاذبۀ برای مردم ندارد.

آن‌چه می‌تواند، ما را از بن بست آلوده‌گی هوا نجات دهد، طرح و تدوین پلان راهبردی درازمدت برای مهار و کنترل آلوده‌گی هوا، جلوگیری از تولید مواد آلایندۀ شهر، تشویق و هم‌سویی مردم برای حمایت و مدد به‌شهرداری کابل، مدل‌گیری تجارب کشورهای‌که در زمینۀ مهار و مدیریت آلوده‌گی هوا تجربه و تخصص دارند. در غیر آن شهرکابل در بندِ محاصرۀ پیدا و‌ پنهان دیوی مرگ قرار دارد،کابوس مرگ پایتخت‌نشینان را به‌شدت تهدید می‌کند که به‌مراتب دشوارتر از تحمل جنگ‌های نیابتی بر مردم و کشور است.

لینک اصلی: http://www.armanemili.com/posts/22722

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه آرمان ملی

آخرین خبر ها:

Loading