بازتاب نیوز

کرونا و رونق بازار ماسک‌های غیرمعیاری

٢٨ ثور ١٣٩٩ مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک

مرکز خبرنگاری تحقیقی پَیک
کابل –  ۲۹ ثور ۱۳۹۹
گزارش­گر: عبدالمطلب فراجی

هردانه «ماسک» یا دهان‌بندی‌که برای وقایه از ویروس کرونا در بازارهای کشور عرضه و استفاده می‌شود؛ نه‌تنها معیاری نیست، بل‌که یک درصدهم از سرایت ویروس کرونا حفاظت نمی‌کند.

با انتشار و گسترش روزافزونِ ویروس کرونا درکشور، استفاده از ماسک که تا پیش ازآن با بهای کم‌تراز پنج افغانی درمیان شهروندان رواج و رونقِ چندانی نداشت؛ حالا نه‌تنها که عرضه و تقاضای آن دربازار افزایش یافته، بل‌که ساخت و تولید آن‌هم تبدیل به یک فرصت کاری جدید شده‌است. چنان‌که برخی‌از شهروندان بااستفاده ازاین فرصت، روزانه صدها تا هزاران ماسک از پارچه‌های عادی در کارگاه‌های خانه‌گی تولید و به بازار عرضه می‌کنند.

ظفرخان ۲۵ ساله باشنده‌ی ناحیه پانزدهم شهر کابل، پس‌از آن‌که به‌دلیل قرنطین خانه‌نشین و بی‌کار شد، به‌گفته‌ی خودش با دو برادر کوچکتر از خودش و یک پایه ماشین خیاطی، مقداری تکه و پارچه و تار ولاشتک از بازار خریداری کرده و یک کارخانه‌ی کوچک خانه‌گی تولید ماسک، بنا کرده‌است.

او درحالی‌که تا چندروز پیش، روزانه تا دوهزار ماسک تولید و به بازار عرضه می‌کرد؛ می‌گوید:

« تازه کار ما رونق یافته بود، پنج افغانی یک‌دانه ماسک به‌خودما تمام می‌شد، هفت رُپه عمده و ده رُپه پرچون می‌فروختیم؛ تاجرای ظالم قیمت موادخامه بالا بُردن، حالی ده رُپه به‌خودماهم تمام نمی‌شه …».

اما علی وفا باوجود افزایش قیمت‌های مواد خام، به‌کار خود ادامه داده و با یک دوست شریک و هم‌کارش افزون‌بر دوخت لباس، روزانه بیش‌وکم یک‌ونیم هزار ماسک عادی اسفنجی و پارچه‌یی تولید و عرضه می‌کند.

او در ناحیه دوازدهم شهر کابل دوکان خیاطی دارد؛ اما به‌دلیل قرنطین در خانه کار می‌کند و باداشتنِ پیشه‌ی آزاد خیاطی، برعکس شمار زیادی از شهروندانی که متضرر از محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های قرنطین شده‌اند؛ از کاروبار خود راضی‌است.

علی هم می‌پذیرد که مواد خام یک ماسک عادی ( تار و تکه و لاشتک…) بیش‌تراز۱۰ افغانی و ماسک فلتردار تا ۳۰ افغانی برای شان تمام می‌شود و تا ۱۵ و ۲۰ و ۴۰ افغانی عمده و پرچون می‌فروشند. به‌گونه‌ی مثال، یک کیلو لاشتک که تا یکی دو ماه پیش ۲۵۰ تا ۲۸۰ افغانی دربازار عمده فروشی بود؛ اکنون به ۱۰۰۰ خریده نمی‌توانند.مانند او، شمار زیادی از شهروندان برای نجات از بی‌کاری و استفاده از این فرصتِ غنیمت در فصل قرنطین، دست به‌کاروبار ساخت و فروش انواع ماسک‌ ارزان و قیمت زده و از درامد خوش و ناخوشی‌هم سخن می‌زنند؛ اما مدعی‌اند که بندش مرزهای وارداتی به‌روی کالاهای بازرگانی به‌دلیل قرنطین جهانی، سبب شده تا بهای موادخام روزتاروز افزایش یابد.

آن‌چه که خان‌جان الکوزی معاون اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان نیز، بر توقف واردات کالاهای بازرگانی از مرزهای کشور تاکید داشته، می‌گوید که تا پیش‌از قرنطین هم تورید ماسک و مواد خام آن از بیرون به‌بازارهای کشور، جریان داشت و با بسته شدنِ مرزها به‌دلیل انتشار ویروس کرونا، تورید این کالاها متوقف شده‌است.

بربنیاد گزارش‌های رسمی، شیوع ویروس کرونا درجهان، از یک‌سو زیان‌های بی‌شماری بر اقتصاد و بازرگانی بسیاری از کشورها وارد کرده و ازسوی دیگر، رونق چشم‌گیری به‌بازار فرآورده‌های بهداشتی به‌ویژه (ماسک، دست‌کش، مایع الکولی و ضدعفونی، دستگاه تنفسی و…) بخشیده‌است.

چنان‌که سیمای شهر کابل‌هم دراین روزها با افزایش کاروباریان و دست‌فروشان ماسک و دیگر لوازم بهداشتی، ضمنِ شکست خودسرانه‌ی قرنطین ازسوی شهروندان به‌دلیل آمدآمد عید رمضان، گواه این سودوزیان و رونقِ بی‌پیشینه است.

از کودک مکتبی تا جوان دانشگاهی و کهن‌سال آگاه از خطر و تهدید ویروس کرونا در شهر کابل، بااستفاده از همین ماسک‌های روی بازار داخلی و خارجی، همه‌گی به‌این باوراند که براساس توصیه‌های پزشکان و مسوولان، یکی از راه‌های جلوگیری سرایت ویروس درهنگام گفت‌وگو، رفت‌وآمد و کاروبار در اجتماع، همین استفاده از ماسک و دست‌کش است.

اما کم‌تر کسانی هستند که می‌دانند، کدام ماسک و چه‌نوع ماسک با چه ساخت و کیفیت و کاربُرد، برای دفاع ار سرایت ویروس کرونا، معیاری و ضروری‌است و کدام یکی بی‌کیفیت و غیرمعیاری‌است؟

چنان‌که شعیب ۱۹ ساله باشنده‌ی ناحیه چهارم شهر کابل، می‌گوید که هرروز یک‌دانه ماسک آبی‌رنگ یک‌بارمصرف را ۲۰ افغانی می‌خرد. او درحالی‌که با ماسک و دست‌کش‌هم ملبس است، می‌افزاید که یک‌بار پدرش دو دانه ماسک ۲۵۰ افغانیگی برایش آورده که گاهی ازآن استفاده می‌کند؛ اما از کیفیت و نوعیت آن چیزی نمی‌داند.

برخی‌از واردکننده‌گان ماسک و دیگر لوازم بهداشتی در شهر کابل نیز درباره‌ی کیفیت و مقاومت انواع ماسک‌ها چیزی بیش نمی‌دانند؛ اما می‌پذیرند که تا پیش از قرنطین و توقف واردات، دو سه نوع ماسک خارجی ساده، فلتردار و پزشکی وارد می‌کردند و حالا از هیچ‌کدام آن در بساط ندارند.

برخی از کارشناسان و متخصصان طبی، شش نوع ماسک را برای جلوگیری از ویروس، باکتریا، گردوغبار و ذره‌های ریز در فضا که سبب شیوع بیماری‌های گوناگون می‌شوند، نام برده‌اند و ازاین میان، تنها سه نوع را «پزشکی» با کیفیت و مقاومت بالا در برابر هرنوع ویروس و سه نوع دیگر را غیرپزشکی و غیرمعیاری خوانده‌اند.

به‌باور این آگاهان، هرکدام ازاین ماسک‌های عادی و پزشکی، عُمر و زمان محدودی برای استفاده دارد که پس‌از یک‌بار استفاده باید تبدیل شود و نباید شسته و دوباره استفاده شود.

محمد رفیق احمدی پزشک داخله‌ی عمومی در یکی از شفاخانه‌های خصوصی شهر کابل، به‌این باوراست که ماسک اصلی پزشکی به‌استثنای چند شفاخانه‌ی دولتی و خصوصی در بازار میسر نیست و بسیاری از شهروندان‌هم درباره‌ی نوعیت و کیفیت ماسک‌های روی بازار، نه‌تنها که چیزی نمی‌دانند؛ بل‌که به‌خاطر حفاظت از ویروس، رعایت رهنمودهای بهداشتی و فریب تبلیفات رسانه‌یی، هزینه‌ی بی‌جا و بی‌فایده را نیز متحمل می‌شوند.

داکتر جواد نورزی سرطبیب شفاخانه‌ی افغان-جاپان در کابل، ماسک موسوم به (KN95) را بلندترین و مقاوم‌ترین ماسک با قابلیت برتر فلتر در مقایسه با دیگر ماسک‌های پزشکی و غیرپزشکی خوانده؛ اما تأکید می‌کند که این نوع ماسک، حتا در بسیاری از شفاخانه‌های کشورهم قابل دسترس نیست و درصورتی‌که در بازارهم پیدا شود، شهروندان عادی توان خرید آن را ندارند. مسوولان وزارت صحت عامه‌ی کشور نیز درباره‌ی میزان و مقدار ماسک‌های پزشکی دراختیار پزشکان و کارمندان شفاخانه‌ها و تجریدگاه‌های کرونا در سطح کشور، چیزی نمی‌دانند.

بااین‌حال به‌گفته‌ی آقای احمدی، رونق کاروبار تولید و عرضه‌ی ماسک‌های غیرپزشکی و غیرمعیاری که حتا یک درصد هم قابلیت فلتر ویروس و ذره‌های ریز را ندارند، به‌جز واریزشدنِ پول‌های بی‌شمار به جیب برخی‌از کاسبانِ سودجُو، هیچ شهروند مستهلک آن‌را از گرفتاری به کرونا نجات نخواهد داد.

بربنیاد تازه‌ترین آمار وزارت صحت عامه‌ی کشور، ویروس کرونا از نخستین روز ورودش به افغانستان تااکنون، بیش‌تراز شش‌ونیم هزار نفر را مبتلا کرده و نزدیک به ۱۷۰ نفر قربانی گرفته‌است.

لینک اصلی: https://paykreports.com/کرونا-و-رونق-بازار-ماسک‌های-غیرمعیاری/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک

آخرین خبر ها:

Loading