بازتاب نیوز

نگران نباشید؛ کاهش چهارهزار نیروی‌ امریکایی یک حرکت استراتژیک نیست

٩ سرطان ١٣٩٩ روزنامه هشت صبح

براساس گزارش سی‌ان‌ان، ترمپ تلاش دارد تصمیمی را اجرایی کند که بر اساس آن چهار هزار سرباز امریکایی تا خزان سال جاری از افغانستان خارج می‌شوند. سی‌ان‌ان به نقل از دو مقام امریکایی گزارش داده است که مقامهای امریکایی در حال نهایی‌سازی طرح خروج بیش از چهار هزار سرباز این کشور از افغانستان تا خزان امسال هستند. مطابق این طرح در صورتی که اجرایی شود، شمار سربازان امریکایی از هشت هزار و ۶۰۰ تن به چهار هزار و ۵۰۰ تن در افغانستان کاهش خواهد یافت. این بخشی از خبری است که روزنامه‌های مهم افغانستان و جهان آن را روز شنبه به صورت گسترده‌ انعکاس دادند. سوالی که مطرح می‌شود، این است: آیا این خروج برمبنای دکتورین سیاست خارجی و دکتورین «دفاعی و امنیتی» پنتاگون طرح و عملی می‌شود؟ پرسش دیگر این است: آیا خروج چهار هزار سرباز امریکایی حرکت راهبردی ایالات متحده امریکا در منطقه محسوب می‌شود یا یک حرکت تاکتیکی است برای دوره کمپین‌های انتخاباتی امریکا، به خصوص مبارزات انتخاباتی آقای ترمپ؟

برای دریافت پاسخ‌های دقیق این پرسش‌ها، نیاز است در گام نخست واژگان تاکتیکی و استراتژیکی و تفاوت بین آنها را بازتعریف کرده و کاربرد سیاسی-نظامی این اصطلاحات را توضیح دهیم.

جومینی، نظریه‌پرداز علوم نظامی، توضیح می‌دهد که استراتژی مفهومی کلان‌تر، عمیق‌تر، بلندمدت‌تر و گسترده‌تر است. در مقابل، تاکتیک به صورت مقطعی و در افق زمانی کوتاه‌تر و با حوزه‌ی اثر کوچک‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عبارتی، شما یک هدف استراتژیک کلان تعریف می‌کنید و در مقاطع مختلف تاکتیک‌های متفاوتی را انتخاب می‌کنید تا به آن هدف نزدیک شوید. اگر‌چه بسیاری از تاکتیک‌ها همسو با استراتژی هستند، اما بعید نیست در یک مقطع زمانی به علت چالش‌ها و محدودیت‌ها، تاکتیکی را انتخاب کنید که ظاهراً با استراتژی شما همسو نیست. به عنوان یک مثال کلاسیک از تفاوت استراتژی و تاکتیک، معمولاً این مورد را مطرح می‌کنند که اگر رسیدن به قله را استراتژی خود بدانید، هر گام یک تاکتیک محسوب می‌شود. گام‌ها عموماً رو به سوی قله هستند، اما اگر مانع یا مشکلی باشد، بعید نیست گام‌هایی بردارید که در ظاهر شما را به قله نزدیک نمی‌کنند، اما در نهایت با دور زدن موانع موجود کمک می‌کنند به قله برسید. به طور خلاصه اگر بخواهیم استراتژی را کنار تاکتیک تعریف کنیم‌، استراتژی مفهومی کلان‌تر و بلندمدت‌تر است، ولی تاکتیک مقطعی و کوتاه‌مدت‌تر است.

پس خروج چهار هزار سرباز ایالات متحده امریکا در آستانه‌ی انتخابات ۲۰۲۰ ریاست جمهوری آن کشور از افغانستان، یک تقابل آشکار و مخالف روحیه‌ی دکتورین سیاست خارجی ایالات متحده امریکا در قبال آسیای مرکزی و منطقه است. از سوی دیگر این حرکت کمپینی ترمپ در تضاد آشکار با استراتژی دفاعی و امنیتی پنتاگون نیز قرار دارد؛ زیرا براساس دکتورین دفاعی و امنیتی وزارت دفاع ایالات متحده امریکا و موقعیت این کشور، حضور پایگاه‌های دایمی آن کشور در نقاط مختلف و استراتژیک جهان از جمله ضرورت‌های عینی دورنمای نیروی‌های نظامی امریکا را تشکیل می‌دهد. بر‌مبنای این دکتورین است که امروزه نیرو‌‌های دفاعی ایالات متحده امریکا حدوداً هزار پایگاه زمینی و آبی در بیشتر از هفتاد کشور جهان دارند. بری بوزان، نظریه‌پرداز برجسته‌ی امنیت بین‌الملل، معتقد است که افغانستان ساختار ژیوپولیتیکی ویژه‌ای دارد و در هیچ مجموعه امنیتی و سیاسی منطقه‌ای قرار نمی‌گیرد، زیرا در جنوب با کشورهای مجموعه‌ امنیتی جنوب آسیا روابط گسترده دارد و به همین شکل با کشورهای آسیای غربی یعنی خاور میانه، آسیای مرکزی و شرق آسیا نیز در تعامل است. به عبارت دیگر افغانستان نقطه اتصال چهار منطقه (آسیای مرکزی، جنوب آسیا، غرب آسیا و شرق آسیا) است. چنین ویژه‌گی جغرافیایی نادر افغانستان، باعث می‌شود که ایالات متحده امریکا برای همیشه در این کشور باقی بماند و پایگاه‌های دایمی خود را برای سال‌های طولانی حفظ کند.

از سوی ‌دیگر حضور ایالات متحده امریکا در افغانستان از روی یک تصادف نبوده، بلکه موجودیت یک تهدید جهانی بالقوه پای آن کشور را به ‌اینجا کشانیده است. در حال حاضر ده‌ها گروه تروریستی در منطقه موجود اند، مانند تحریک اسلامی اوزبیکستان، جنبش اسلامی ترکستان، حزب التحریر، اکرامیه اوزبیکستان و جماعت تبلیغ قزاقستان در آسیای میانه و مهم‌ترین گروه‌های فعال تروریستی در پاکستان نظیر حرکت المجاهدین (HUM)، حرکت الجهاد الاسلامی (HUJI)، تحریک طالبان پاکستان (TTP)، تحریک نفاذ شریعت محمدی (TNSM)، لشکر جنگهوی (LEJ)، جیش محمد (JEM)، لشکر اسلامی (LEI)، طالبان، القاعده، لشکر طیبه (LET)، شبکه حقانی و سپاه صحابه که بیش‌تر این گروه‌ها در کشمیر، سوات، خیبر پشتون‌خوا، بلوچستان و مناطق قبایلی آزاد (FATA) فعال می‌باشند و به عنوان تهدید جهانی برای کل منطقه و امریکا هنوز با قوت خود باقی‌اند. تا زمانی که ایالات متحده امریکا نگرانی امنیتی‌اش از این ناحیه مرفوع نشود، حضور سربازان این کشور در منطقه و افغانستان برای مهار این گروه بر مبنای استراتژی امنیتی پنتاگون ـ در صورتی‌ که ضد منافع غرب فعالیت کنند ـ خلل‌ناپذیر خواهد بود.

مورد درشت دیگری که حضور غرب به خصوص ایالات متحده امریکا را در افغانستان حتمی و دایمی می‌سازد، آسیای مرکزی به عنوان یکی از حوزه‌های مورد علاقه ایالات‌ متحده برای نفوذ پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی است. ارایه کمک‌های مالی به کشورهای ضعیف و بسته‌های سرمایه‌گذاری به کشورهای قدرتمندتر منطقه، اصلی‌ترین رویکرد واشنگتن برای گسترش نفوذش در آسیای مرکزی است. با افزایش نفوذ اقتصادی چین در منطقه، به نظر می‌رسد این ابزار امریکایی‌ها پتانسیل خود را از دست‌ داده است، لذا دولت امریکا برنامه‌های پیچیده‌تر ژیوپولیتیکی در دستور کار خود جهت حضور در آسیای مرکزی دارد. بنابراین تلاش امریکا برای مهار چین و نظارت از عملکرد روسیه و ایران و رسیدن به اهداف راهبردی‌اش که همانا ایجاد آسیای مرکزی واحد از طریق اجرای برنامه‌های همگرایی مختلف از جمله نظامی و استراتژیکی است، امریکایی‌ها را در افغانستان نگه می‌دارد. واشنگتن قصد دارد کل این منطقه را تحت کنترل خود درآورد و از نفوذ مسکو و پکن در آسیای مرکزی بکاهد؛ زیرا این بخش بزرگی از دکتورین سیاست خارجی ایالات متحده امریکا در منطقه‌ی ما است و هیچ‌گاه رییسان جمهور توان برهم زدن این غایه استراتژیک ایالات متحده امریکا را که بیشتر از ۵۰ سال می‌شود در دستور کار است، ندارند.

در نتیجه، با درنظرداشت فکتورهای ذی‌دخل برای حضور درازمدت ایالات متحده امریکا در افغاستان و منطقه، خروج چهار هزار سرباز این کشور به دستور آقای ترمپ یک حرکت تکتیکی، کمپینی، زودگذر و برگشت‌پذیر خواهد بود که تنها و تنها خوراک و مصرف انتخاباتی برای حزب جمهوری‌خواه و خود آقای ترمپ در آستانه انتخابات دارد و بس. مطمیناً بعد از سپری شدن فضای انتخاباتی در ایالات متحده امریکا، حتا در صورت خروج تمامی نیرو‌‌های جنگی‌اش قبل از برگزاری انتخابات از این کشور، سربازان ایالات متحده امریکا بنا بر لزوم دکتورین سیاست خارجی و دکتورین دفاعی آن کشور، دوباره به افغانستان برخواهند گشت و سالهای زیادی در این کشور باقی خواهند ماند.

لینک اصلی: https://8am.af/do-not-worry-the-reduction-of-4000-us-troops-is-not-a-strategic-move/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه هشت صبح

آخرین خبر ها:

Loading

Warning: Unknown: write failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/tmp) in Unknown on line 0