بازتاب نیوز

چه زمانی فاسدان مورد پی‌گرد قرار می‌گیرند؟

١٠ سرطان ١٣٩٩ روزنامه هشت صبح

فساد در ادارات دولتی و در شمار زیادی از نهادهای خصوصی به بیماری لاعلاجی بدل شده است. فساد در کشور چنان نهادینه شده است که تمام تلاش‌های ملی و بین‌المللی برای کاهش آن در دو دهه اخیر بی‌نتیجه مانده است. افغانستان همواره در کنار سودان شمالی، کوریای شمالی و سومالی در جمع سه فاسدترین کشور جهان قرار داشته است.

کمیته شفافیت بین‌المللی در گزارش‌هایش تمام سازوکارهای مبارزه علیه فساد اداری در افغانستان را بی‌اثر می‌داند. اینک فساد و چپاول دارایی‌های عامه و ثروت‌های ملی به یک فرهنگ جاافتاده بدل شده است.

بر اساس گزارش‌ها سالانه یک میلیارد دالر تنها در گمرک‌های افغانستان حیف‌و‌میل می‌شود. از بودجه اختصاص یافته برای مبارزه با بیماری کرونا در افغانستان تنها در چهار ولایت در حدود ۱۵۰ میلیون افغانی حیف‌ومیل شده است. در توزیع نان برای نیازمندان در دوران بحران کرونا حیف‌ومیل صورت گرفته است. حکومت با همه دم‌ودستگاهی که برای مبارزه با فساد ایجاد کرده است از جلوگیری فساد در جمع‌آوری عوایدش عاجز است. با آن‌که مرکزی‌سازی پروسه‌های تدارکاتی برای رفع فساد انجام شد، اما گزارش‌ها حاکی از آن‌اند که اداره ملی تدارکات نیز نتوانسته است جلو فساد در پروسه‌های تدارکاتی را بگیرد و شفافیت در این پروسه‌ها را تامین کند.

فساد چنان فراگیر است که تقریباً برای انجام عادی‌ترین کارها در ادارات مطالبه رشوه می‌شود. بر اساس گزارش‌های نهادهای ناظر بر شفافیت، مردم افغانستان در سال ۲۰۱۸ در سراسر افغانستان ۱.۶۵ میلیارد دالر رشوه پرداخته‌اند. این رشوه حالا به ۲ میلیارد دالر در سال رسیده است.

حالا فساد چنان قباحتش را از دست داده است که شماری از پست‌های درآمدزای دولتی سرقفلی دارند و خرید و فروش می‌شوند.

در سال ۱۳۹۶ استراتژی ملی مبارزه علیه فساد اداری را حکومت افغانستان تدوین کرد. اداراتی چون اداره عالی مبارزه با فساد اداری، کمیته مستقل مشترک نظارت و ارزیابی مبارزه علیه فساد اداری، لوی‌سارنوالی، مرکز عدلی و قضایی مبارزه با فساد اداری و شورای عالی حاکمیت قانون گویا علیه فساد مبارزه می‌کنند، در کنار آن اداره مبارزه با جرایم سنگین و هم‌چنان اداره بازرس ویژه با هدف مبارزه موثر علیه فساد اداری و نظارت از فعالیت‌های اراکین عالی‌رتبه حکومتی ایجاد گردیده‌اند. در کنار آن نهادهایی چون کمیته مستقل مشترک نظارت و ارزیابی مبارزه علیه فساد اداری برای مستندسازی فساد در ادارات دولتی ایجاد شده‌اند، هم‌چنان نهادهایی چون سازمان شفافیت بین‌المللی و نهاد دیده‌بان شفافیت افغانستان نیز برای نظارت بر کار مبارزه علیه فساد اداری فعالیت دارند. با وجود فعالیت همه این نهادها، هنوز فساد در کشور بیداد می‌کند و مردم از نهادهای حکومت برای تامین شفافیت ناامید شده‌اند. مردم افغانستان شاهد اند که فاسدان بزرگ مصونیت دارند و حتا شماری از آن‌ها که هنوز پرونده‌های فسادشان شفاف نشده است دوباره به پست‌های مهم دولتی گماشته می‌شوند.

پرسشی که به میان می‌آید این است که چرا حکومت در امر جلوگیری از فساد اداری ناتوان است. به باور نهادهای ملی و بین‌المللی مبارزه با فساد، مصونیت اراکین بلندرتبه دولتی، نماینده‌گان پارلمان از پی‌گرد عدلی و قضایی یکی از علت‌های عمده‌ی تداوم فساد است، ارگان‌های تنفیذ قانون تحت نفوذ این افراد نمی‌توانند پرونده‌های فساد اراکین بلندرتبه و زورمندان را بررسی و مورد پی‌گرد قرار دهند.

دلیل دیگر ناتوانی و ناکارآمدی نهادهای مبارزه بر ضد فساد اداری این است که این نهادها هرگز از استقلالیت لازم برخوردار نبوده‌اند و همواره حوزه سیاست در کار این نهادها مداخله کرده است.

تجربه نشان می‌دهد که حکومت افغانستان در امر مبارزه با فسادپیشه‌گان برخورد گزینشی داشته است و در بسا موارد پرونده‌های فساد تا آخر بررسی نشده‌اند و فسادپیشه‌گان به محاکم معرفی نشده‌اند. اداره‌های تفتیش داخلی وزارت‌خانه‌ها اسناد فساد ادارات‌شان را در تبانی با وزیران یا بر اساس روابط با فاسدان حفظ می‌کنند و این پرونده‌ها به سارنوالی فرستاده نمی‌شود. حتا شماری از این فسادپیشه‌گان در اداره عالی لوی‌سارنوالی نیز نفوذ دارند و در آن‌جا دوسیه‌های فسادشان حفظ می‌گردد و مفسدین از پی‌گرد عدلی و قضایی بدین شیوه در امان می‌مانند.

مردم افغانستان حق دارند تا شاهد مبارزه راستین و صادقانه با فساد اداری از جانب حکومت باشند، چرا که فساد اداری زنده‌گی آن‌ها را متاثر ساخته است و از این ناحیه به شدت در رنج‌اند.

لینک اصلی: https://8am.af/when-are-corrupt-people-persecuted/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه هشت صبح

آخرین خبر ها:

Loading

Warning: Unknown: write failed: Disk quota exceeded (122) in Unknown on line 0

Warning: Unknown: Failed to write session data (files). Please verify that the current setting of session.save_path is correct (/tmp) in Unknown on line 0