بازتاب نیوز

آیا صلح بازهم به تعویق انداخته شده است؟

٢٢ سرطان ١٣٩٩ روزنامه آرمان ملی

 

نورالله ولي‌زاده 

با اشاره به سه نکته مي‌توان گفت که صلح بازهم به تعويق انداخته شده است.

اختلاف‌ها ميان عبدالله و غني در مورد تشکيل کابينه؛ با گذشت نزديک به دو ماه از امضاي توافق‌نامه سياسي ميان آقايان عبدالله و غني، هنوز کابينه حکومت تشکيل نشده است. منابع در کاخ سپيدار گفته‌اند که بحث‌ها در تيم آقاي عبدالله در مورد تشکيل کابينه ادامه دارد و برخي از منابع از وجود اختلاف نظرها ميان متحدين آقاي عبدالله در مورد چگونگي تقسيم کرسي‌ها نيز سخن گفته‌اند.

اما جدا از اختلاف‌هايي که در درون تيم آقاي عبدالله وجود دارد يا مي‌تواند وجود داشته باشد، به نظر مي‌رسد که تيم ارگ نيز حاضر به عمل کردن به توافق‌نامه سياسي نيست. روز شنبه، رسانه‌ها به نقل از منابع در ارگ گزارش کردند که آقاي غني مخالف تقسيم قدرت براساس توافق با عبدالله است و گفته است که او حاضر است که نزديکان آقاي عبدالله را براساس شايستگي شان در کابينه تعيين کند، اما نه براساس توافق انجام شده ميان او و عبدالله عبدالله. اين امر به معناي اوج‌گيري دوباره اختلاف‌ها و تنش‌ها ميان ارگ وسپيدار پنداشته مي‌شود که مانع دست يابي به اجماع سياسي فراگير براي حرکت در مسير صلح است.

به نظر مي‌رسد که آقاي غني نگاه ابزاري به توافق‌نامه سياسي با عبدالله عبدالله دارد و حالا فکر مي‌کند که با عبور از بحران سياسي‌اي که در محور انتخابات شکل گرفته بود، نيازي به عمل کردن به توافقات انجام شده با عبدالله نيست. بعد از توافق عبدالله و غني، عده‌يي از متحدين آقاي عبدالله(از جمله صلاح‌الدين رباني) از کنار او رفتند و توافق آقاي عبدالله با اشرف غني را خلاف اصول و ارزش‌هاي خود عنوان کردند. اين امر موقف آقاي عبدالله را بيشتر تضعيف کرده است. در واقع، آقاي غني فکر مي‌کند که حالا دليلي به ماندن پاي توافق با عبدالله ندارد. يا به عبارت ديگر، آقاي غني مي‌پندارد که عمل نکردن به توافق با عبدالله، فشاري بالايش وارد نمي‌سازد که غيرقابل مهار باشد. البته قبل از توافق ميان آقايان عبدالله و غني، چنين فشاري مي‌توانست وارد شود که آقاي غني فرصتي براي مهار آن نداشت.

تشکيل نشدن شوراي عالي مصالحه نيز به اختلاف‌هاي موجود ميان آقايان غني و عبدالله مرتبط دانسته مي‌شود.

وضع شرايط جديد از سوي حکومت در مورد زندانيان: حکومت اخيراً اعلام کرده که بيش از پنجصد زنداني طالب را به اين دليل رها نمي‌کند که آنان در پيوند به جرايم جنايي بازداشت شده و افراد خطرناکي هستند. بعضي از منابع گفته‌اند که گروه طالبان فهرست ديگري را ارايه کرده‌اند که اسامي افراد ديگري در آن درج است، اما حکومت حالا بيش از پنج‌صد زنداني طالبان را خط سرخ عنوان کرده و عدول از آن را غير عملي دانسته است.

در واقع تعيين خط و خطوط سرخ از سوي حکومت در زمينه رهايي زندانيان طالبان، بخشي از برنامه از قبل تعيين شده تيم ارگ است که در راستاي طولاني‌سازي روند صلح دانسته مي‌شود. قرار بود، چهار ماه پيش پنج‌هزار زنداني طالب رها شوند اما حکومت اين روند را چهار ماه طول داد. به بيان ديگر، طولاني شدن روند رهايي زندانيان بخشي از برنامه طولاني‌سازي روند صلح است که از سوي تيم ارگ انجام شده است. البته تا حدودي دلايل حکومت مبني بر اين‌که زندانيان فهرست شده از سوي طالبان، زندانيان جنايي و خطرناک هستند، نيز قابل تأمل است اما واقعيت اين است که حکومت در اين زمينه دنبال دليل و بهانه است و به هر نام و عنواني که بتواند روند رهايي را طولاني بسازد، اين کار را انجام مي‌دهد.

تجربه نشان داده که حکومت از آن‌چه تعيين خط سرخ عنوان مي‌کند، در پي امتيازگيري در روند صلح است. چندي پيش، ارگ اعلام کرد که کاهش خشونت‌ها به هيچ عنوان پذيرفتي نيست و برقراري آتش‌بس قبل از آغاز گفت‌وگوهاي صلح، خط سرخ حکومت است. اما به دلايل نامعلومي تيم ارگ از اين خط سرخ عدول کرد و کاهش خشونت‌ها را پذيرفت که البته حالا نسبت به آن شاکي است و ادعا دارد که طالبان خشونت‌ها را کاهش نداده‌اند.

به تعبير ديگر، تيم ارگ در چند ماه اخير نشان داده که هرگاهي که قصد کاهش سرعت در مسير صلح را داشته باشد، از تعيين خط سرخ سخن مي‌گويد و هرگاه که در اين زمينه امتيازي دريافت کرد يا فشاري وارد شد، از خط سرخ عبور مي‌کند. حالا با توجه به اين‌که حکومت بار ديگر از خط سرخ در مورد رهايي زندانيان سخن گفته به اين معناست که حکومت تصميم گرفته تا سرعت خود را در روند صلح کاهش دهد. پيش از امضاي توافق‌نامه صلح ميان آقايان غني و عبدالله، عبدالله و متحدين سياسي او به حيث يک تيم يکي از اهرم‌هاي فشاري بود که امريکايي‌ها از طريق آن، آقاي غني را وادار به تمکين در برابر خواست‌هاي خود در روند صلح مي‌کردند. حالا به نظر مي‌رسد که اين اهرم فشار از بين رفته است. آقاي غني مدعي است  که حکومت او از حالت دوسره‌گي بيرون شده و يک دست و متحد و قوي پيش مي‌رود و طالبان را نيز در حکومت«ادغام» خواهد کرد.

کمحرکتي امريکاييها در مورد صلح: در اين اواخر حرکت امريکايي‌ها در روند صلح نيز بطي به نظر مي‌رسد. سفرهاي خليل‌زاد به کابل و منطقه کاهش يافته و گويا تيم ارگ اين پيام را دريافته که امريکايي‌ها شور و شعف چنداني به تسريع روند صلح ندارند و مي‌توان از اين فرصت به نفع خويش استفاده کرد. البته اختلاف‌ها در محافل سياسي امريکا بر سر برنامه صلح خليل‌زاد هميشه براي تيم آقاي غني منحيث يک فرصت در نظر گرفته شده است. توافق صلحي که بين طالبان و خليل‌زاد به امضا رسيده مورد تأييد تمامي طرف‌هاي سياسي در امريکا نيست. گويا خليل‌زاد از امضاي چنين توافقي اين موضوع را در نظر داشته که طالبان را به نحوي بفريبد و آنان احساس پيروزي و موفقيت بکنند، اما در عمل چون مخالفت با چنين طرحي وجود دارد، مانع دست يابي طالبان به اهدافي خواهد شد که در توافق در نظر گرفته شده است. به عبارت ديگر، خليل‌زاد توافق صالح با طلبان را طوري ترتيب کرده که هم طالبان و هم او بتوانند تفسير خاص خود را از آن داشته باشند و براي هر دو طرف سندي براي پيروزي تلقي شود.

بحث آمد آمد انتخابات در امريکا و بحران کرونا در اين کشور، مزيد بر علت شده و بيشتر امريکايي‌ها را درگيري مسايل داخلي ساخته است که مي‌توان آن را به عنوان دليلي به کم‌تحرکي يا توجهي آنان به روند صلح افغانستان عنوان کرد. البته کم‌حرکتي امريکايي‌ها ممکن دلايل و عوامل ديگري نيز داشته باشد، اما از گفتار و رفتار آنان اين استنباط وجود دارد که در بحث صلح افغانستان زياد عجله ندارند و گويا به تيم ارگ در کابل اين فرصت را داده‌اند که مانورهاي سياسي داخلي و منطقه‌يي خود را داشته باشد.

بنابرآنچه گفته آمد، به نظر مي‌رسد که روند صلح براي مدت نامعلوم ديگري در حالتي از بلاتکليفي و ابهام قرار دارد و اين فرصتي است براي تيم ارگ که از آن به نفع استحکام پايه‌هاي خود در قدرت استفاده کند.

///////////////

لینک اصلی: http://www.armanemili.com/posts/26858

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه آرمان ملی

آخرین خبر ها:

Loading