بازتاب نیوز

شروع مبارزات فکری شیعه از زمان امام حسن (ع)

١١ اسد ١٣٩٩ پایگاه خبری پیام آفتاب

شروع مبارزات فکری شیعه از زمان امام حسن (ع)
دربارهٔ امام صادق (ع)، مطالب بسی فراوان است و به همان‌اندازه که روایاتِ گویا و کلماتِ روشنگر و سیره دوران زندگی آن حضرت در لابه‌لای کتب و اسناد تاریخی ما فراوان است، مطالب گمراه‌کننده و حقایق قلب‌شده و تحریف‌ها و مسخ‌ها و گفته‌های جعلی و روش‌ها و سیره‌های دروغین نیز دربارهٔ این بزرگوار در نوشته‌ها فراوان است.
برای کسانی که در مسائل اجتماعی، انگیزه تفحّص و تحقیقی داشته‌اند، روشن است که همیشه مبارزات سیاسی و فعّالیّت‌های حاد و تند و قاطع باید در وقتی صورت بگیرد که به قدر کافی فعّالیّت‌های فکری و تبلیغاتی و ایدئولوژیکی انجام گرفته باشد. اگر یک عدّه مردمی که صاحب یک هدف خاصّی و برنامه معیّنی و طرز فکر مشخّصی هستند، در آن لحظه مشغول انجام مسائل مورد نظر خود بشوند که کمترین فعّالیّت و کوششی در راه بیان فکر و مرام و عقیده و برنامه و هدف آنان انجام نگرفته باشد، پیداست که این فعّالیّت با ناکامی مواجه خواهد شد. ما در طول تاریخ، نمونه این ناکامی‌ها را کم و بیش مشاهده کرده‌ایم. باید مردم اوّلاً زمینه آماده‌ای برای پذیرش داشته باشند و پیش از پذیرش، شناخت طرز فکری این‌چنین. بعد از این باید به قدر کافی یا به قدر لازم، طرز فکر انگیزاننده این‌ها برای مردم روشن شده باشد؛ و هم پیش از شروع و هم پابه‌پای عمل، مسائل تبلیغی و فرهنگی و فکری مطرح شود.
وقتی‌که دوران خلافت و امامت ائمّه هشتگانه شروع شد - یعنی از دوران امام سجّاد (علیه‌السّلام) - وضع بسیار بد بود. البتّه نگفته نماند که قبل از دوران امام سجّاد (علیه‌السّلام)، در زمان حسین‌بن علی و امام حسن (علیهماالسّلام) - یعنی در دوران بیست ساله مابین شهادت امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) و واقعه کربلا - تا حدّ زیادی مسائل فکری و تبلیغاتی شیعه به‌وسیله شیعیان مطرح شد. فداکاری‌هایی انجام گرفته بود، که این فداکاری‌ها هریک به تنهایی، خود یک وسیله تبلیغ مرام تشیّع و طرز فکر ائمّه شیعه (علیهم‌السّلام) محسوب می‌شد. حُجربن عَدی‌ها۱ با شهامت و فداکاری بی‌نظیری، جان خود را بر سر فکر شیعی گذاشته بودند. قتل و شهادت رجال و صحابه بزرگ امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام)، مثل عمروبن الحَمِق خزاعی۲ و رُشید هَجَری۳ و حُجربن عَدی و یاران حُجربن عَدی، که پیشتازان نهضت مقاومت تشیّع بودند، هرکدام حرکت عظیمی را در جامعه اسلامیِ آن روز که سخت تخدیرشده و به‌خواب‌رفته بود، به‌وجود آورند؛ هم از لحاظ بیان حقایق به‌وسیله امام مجتبی (علیه‌السّلام) که در مسجد مدینه می‌نشست و مردم را از حقایق دین آگاه می‌کرد و زیربنای تبلیغاتی دستگاه فاسد اموی را سست و بی‌بنیاد می‌کرد و هم از لحاظ فریادهای قوی و محکم و باشهامتی که حجرها و رُشیدها و عمروبن الحمق‌ها و دیگران از حنجره می‌کشیدند، دنیای اسلام تا حدود زیادی آگاه شده بود که یک جریان دیگری غیر از جریان فکری حاکم، در عالم اسلام وجود دارد؛ امّا همه این‌ها کافی نبود.
اینکه گفتیم فعّالیّت تبلیغی، فعّالیّت تبلیغی به دو صورت انجام می‌گیرد: یکی به‌صورت بیان حقایق و اظهار مسائل لازم و تبیین فکر و ایدئولوژی، که کار امام حسن و برادرش امام حسین (علیهماالسّلام) بود، که در رأس قرار داشتند و فرزندان پیغمبر (صلّی‌اله‌علیه‌وآله) بودند و از لحاظ فکری مورد اعتقاد و اطمینان عامّه مسلمان‌ها محسوب می‌شدند و یکی هم به‌صورت فریادهای پرخروشی که به‌وسیله حُجرها و رُشیدها و عمروبن الحمق‌ها برآورده می‌شد و این فریادها که داعیه تشیّع در آنها بود، با خون این بزرگ‌مَردان امضا می‌شد. این دو نوع فعّالیّت تبلیغی انجام گرفته بود، امّا کافی نبود. کافی برای چه چیز نبود؟ برای یک حرکت منظّم از طرف خاندان پیغمبر (صلّی‌اله‌علیه‌وآله) کافی نبود، که این‌ها به‌طور منظّم و روشن یک حرکتی بکنند و زمام حکومت و قدرت را در دست بگیرند و این حرکت هم حرکتی باشد که با موفّقیّت توأم باشد.

پانوشت‌ها:
۱- حُجْربن عَدی‌بن جَبَله کندی (شهادت ۵۱ق) صحابی پیامبر (ص) و از یاران خاصّ امام علی (ع) و از بزرگان کوفه. او در دوره خلافت معاویه، به مخالفت با او در کوفه برخاست و در راه دفاع از ولایت حضرت علی (ع) به دستور معاویه به شهادت رسید.
۲- عَمروبن الحَمِق خُزاعی (شهادت ۵۰ ق) از صحابه پیامبر (ص) و یاران امام علی و امام حسن (ع). وی در جنگ جمل، نهروان و صفّین شرکت کرد و عاقبت به دست مزدوران معاویه به شهادت رسید.
۳- رُشَید هَجَری (شهادت ۶۰ ق) از یاران خاص و اصحاب سرّ امیرالمؤمنین علی (ع)، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) بود. او پیش از حادثه کربلا به شهادت رسید.

لینک اصلی: http://www.payam-aftab.com/fa/doc/news/93603/شروع-مبارزات-فکری-شیعه-زمان-امام-حسن-ع

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از پایگاه خبری پیام آفتاب

آخرین خبر ها:

Loading