بازتاب نیوز

نشانه‌های بحران در انتخابات پیش روی پارلمانی

٢٤ جوزا ١٣٩٧ خبرگزاری افق

انتخابات در افغانستان همواره با بحران مواجه بوده است. دست‌کم پس از فروپاشی طالبان و قرارگرفتن افغانستان در وضعیتی که با اجرای توافقنامه بن، راه حرکت به سمت حکومت مردم‌محور و مردم‌سالار را در پیش گرفت، خاطره‌ای خوش از دموکراسی ناگهانی و وارداتی ندارد. تمام انتخابات‌های پس از ۲۰۰۱ با جعل و تقلب همراه بوده و پس از این نیز با همین سرنوشت سرشته خواهد بود. 

بحران انتخابات، چیزی غیر از آمیختگی آن با تقلب و تزویر نیست. در این میان، این انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۳ بود که تقلب در انتخابات را نهادینه و درونی و ساختاری ساخت و پس از این، چه بخواهیم چه نخواهیم انتخابات‌های ما در گره‌خوردگی مطلق با تقلب عریان و آشکار برگزار خواهد شد.

تقلب در انتخابات افغانستان اما دو مؤلفه منحصر به فرد، و دو شاخصه متمایز از سایر جریان‌های قدرت‌طلب در همه جای عالم دارد: یک وجه آن رسیدن به قدرت است، و وجه دیگر آن قومی‌سازی قدرت. حلقات تشکیل‌دهنده مافیای سیاست در کشور ما بیشترین تلاش را برای قومی‌سازی قدرت از نوع انحصاری آن می‌کنند.

آنچه این روند را تشدید و تمدید و نهادینه و بخشی بنیادین از ساختار اصلی قدرت در کشور ما کرد، انتخابات ۱۳۹۳ و منازعات انتخاباتی دو نامزد نهایی از دو پایگاه تباری و به نمایندگی از دو طیف ناسازگار قومی بود. نتیجه‌ای که از آن انتخابات با میانجی‌گری جان کری، وزیر خارجه پیشین امریکا گرفته شد، برای تبارگرایان پشتون، به مراتب بدتر از شکست مطلق آنان در انتخابات بود؛ زیرا برای مدعیان مالکیت قدرت، شکست در انتخابات، پذیرفتنی‌تر از آن است که مزاحم و موی دماغی به نام عبدالله در قامت شریک قدرت در برابر آنان بایستد. اگرچه عبدالله در عمل چیزی فراتر از یک دکور سیاسی فاقد هرگونه صلاحیت اجرایی و اثرگذاری سیاسی نیست، اما او در همه حال به عنوان انباز (هوو) قدرت، روان غنی را آشفته و بیمار می‌سازد و این برای قبیله‌گرایی مثل غنی بسیار آزارنده است.

اکنون نیز چه بخواهیم و چه نخواهیم، انتخابات پارلمانی ۱۳۹۷، با بحرانی شدیدتر و عمیق‌تر از انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۳ همراه خواهد بود. در اینجا به اختصار و با اشاره‌ای گذرا، موارد بحران‌ساز در این انتخابات شناسایی می‌شود:

۱، تأخیر سه ساله

اولین و مهم‌ترین بحران انتخابات پارلمانی پیش رو، تأخیر سه ساله آن از موقع برگزاری قانونی خود است. در این مدت، پارلمان افغانستان فاقد هر گونه مشروعیت قانونی و دموکراتیک بوده و بستر را برای بحران‌های گسترده‌تری در ابعاد سیاسی، اجتماعی و امنیتی فراهم ساخته است.

۲، تقلب گسترده پیشاانتخابات

جعل و تقلب در انتخابات‌های قبلی غالبا در روز انتخابات صورت می‌گرفت. به واقع تمام دستبردهایی که به آراء و اراده مردم زده می‌شد، و همه مهندسی‌هایی که برای مصادره انتخابات و سمت‌وسودهی آن به سود یک یا چند نامزد صورت می‌گرفت، معطوف به تقلب در روز انتخابات بود؛ اقداماتی مثل ریختن آرای تقلبی در صندوق‌‌ها، یا واداشتتن رأی‌دهندگان با توسل به اهرم‌های فشار زورمندانه و غیردموکراتیک برای رأی دادن آنان به فرد مورد نظر مافیای قدرت و سیاست و…، اما انتخابات پارلمانی آینده با تقلب گسترده حتا قبل از ثبت نام نامزدان و رأی‎‌‌دهندگان آغاز شد: با تولید انبوه و میلیونی تذکره‌های جعلی و توزیع آن به ولایات ناامن جنوبی و مشرقی و…

۳، دخالت در کار کمیسیون مستقل انتخابات

به رغم آن که کمیسیون برگزارکننده انتخابات، عنوان «مستقل» را بر پیشانی خود حک کرده است، اما در عمل از هیچگونه استقلال عمل انتخاباتی برخوردار نیست. دخالت در کار کمیسیون مستقل انتخابات از خود ارگ و توسط شخص رییس‌جمهور آغاز شده و تا فرماندهی‌های پولیس ولایات ادامه یافته است. این چیزی است که کمیشنران و مقامات بلندپایه کمیسیون بارها و بارها به آن اذعان کرده و سران حکومت، از صدر تا ذیل را به دخالت در امور کمیسیون متهم کرده اند.

۴، غیبت احزاب و استبداد حکومت

انتخابات اساسا صحنه رقابت احزاب سیاسی است و در غیبت احزاب، برگزاری انتخابات دست‌کم به لحاظ عدم پاسخگویی برندگان، به نهاد یا مرجع معرف‌کننده خود، بی‌معنا است. در افغانستان اما نه تنها احزاب سیاسی همواره غایب بزرگ بازی انتخابات اند، بلکه اکنون طرح این مجموعه برای پیش‌گیری از انتخابات آلوده به ویروس کشنده تقلب و تلاش برای برگزاری انتخابات نسبتا شفاف و قابل قبول، از سوی کمیسیون مستقل انتخابات و درواقع از سوی ارگ ریاست‌جمهوری رد شده است. 

کمیسیون انتخابات نبود فرصت برای اجرای احزاب سیاسی را مستمسک خود برای نپذیرفتن آن ساخته است. در حالی که می‌توان به منظور یافتن راهکارهای شفاف‌ساز این برنامه مهم ملی، موعد برگزاری آن را به تعویق انداخت و انتخابات را با تأخیر موجه برگزار کرد. این برای آن است که برگزاری انتخابات با تأخیر چندماهه، بسیار عادلانه‌تر و عاقلانه‌تر از انتخابات مشحون از تقلب و تزویر بحران‌ساز است. اما استبداد رأی زمامداران انحصارطلب، مانع از شکل‌گیری عقلانیت سیاسی و انتخاباتی در کشور شده است.

۵٫ مدیریت انتخابات از پاکستان

بر پایه اظهارات نمایندگان مجلس و از جمله نمایندگان ولایت‌های خوست و ننگرهار هزاران شناسنامه جعلی از پاکستان وارد افغانستان، و در این ولایات توزیع شده است. این نشان می‌دهد که پاکستان همچنان که با گسیل نیروهای دست‌پرورده تروریست خود، بحران امنیت را در کشور ما دامنه‌دار و مهارناپذیر ساخته است، برای نفوذ در انتخابات و اعزام نمایندگان مورد نظر به مجلس برای تعبیه نیروهای محافظ منافع گوناگون خود در افغانستان نیز تلاش می‌کند و با صدور تذکره‌های جعلی به افغانستان، انتخابات پارلمانی کشور را نیز به نفع خود مدیریت کند.

۶، تحریم انتخاباتی غزنی

دیروز آخرین روز ثبت نام نامزدان انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی‌ها بود. این روز در حالی به شب رسید که دفتر ولایتی کمیسیون مستقل انتخات غزنی همچنان مسدود و گروگان ماجراجویان دموکراسی‌ستیز بود و است. اکنون نامزدان انتخابات پارلمانی و شوراهای ولسوالی‌های این ولایت، بدون ثبت نام، و بی‌سرنوشت به امان خدا رها شده‌اند. 

رییس کمیسیون مستقل انتخابات هم مشکل ولایت غزنی را دارای دو بخش اداری و  سیاسی دانسته و گفته است که مشکل بخش اداری با استخدام رییس جدید حل شده، اما مشکل بخش سیاسی مربوط به حکومت است. عبدالقیوم سجادی، نماینده غزنی در مجلس ارگ ریاست‌جمهوری را عامل وضعیت انتخاباتی ولایت غزنی و انسداد دفتر کمیسیون انتخابات در این ولایت می‌داند. 

به نظر می‌رسد ارگ ریاست‌جمهوری در پی انتقام‌گیری از نمایندگان یک‌دست غزنی در مجلس مستقر است. اما این کار، نشان‌دهنده خوی استبداد و منش دموکراسی‌ستیز ایشان است و عواقب ناگواری برای آینده کشور خواهد داشت.

تأمل در موارد شش‌گانه فوق نشانه‌های بحران‌خیز بودن انتخابات آینده پارلمانی را آشکار می‌سازد و ابهام حاصل از اخلال‌گری‌ها و مداخلات سازمان‌یافته و هدفمند حکومت در ابعاد مختلف انتخابات، بوی تند و متعفن بحران ملی ناشی از انتخابات پارلمانی پیش رو را به مشام می‌رساند. 

افغانستان تنها کشوری است که انتخابات‌هایش به جای آن که بحران‌های جاری را فروکاست دهد، بحران‌های تازه‌تر و دهشتناک‌تری تولید می‌کند.

لینک اصلی: http://www.ufuqnews.com/archives/84647

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از خبرگزاری افق

آخرین خبر ها:

Loading