بازتاب نیوز

سخن‌گویان حکومت یا دروغ‌گویان حکومت ؟

٢١ اسد ١٣٩٧ هشدار - رسانه تحقیقی

خبرها در دو روز گذشته حاکی از این است که مرکز ولایت غزنی در حال سقوط است، در حالی که منابع دولتی با ارائه‌ی گزارشهای خلاف آن، در پی کم اهمیت جلوه دادن جنگ در ولایت غزنی هستند. مقام‌های امنیتی و دیگر مسوولین دولتی در غزنی از مدت‌ها پیش خطر سقوط غزنی را مطرح کرده بودند. حتی این قضیه به رسانه‌ها هم کشانیده شده بود، اما در خلال این مدت حکومت مرکزی افغانستان هیچ اقدام موثری در برابر نگرانی‌های معنا دار این منابع مطلع روی دست نگرفت.

چندی پیش ولایت فراه نیز به سرنوشتی شبیه ولایت غزنی دچار شد و طالبان توانستند با ورود به شهر فراه، قسمت‌های از شهر را گرفته و اقدام به کشتار مردم غیر نظامی کنند. در آن رویداد سخن‌گویان حکومت عکس‌های چند سال قبل نیروهای کوماندو در ولایت های شرقی را همگانی کرده و به مردم اطلاعات نادرست دادن که نیروهای ویژه به فراه رسیده و طالبان سرکوب خواهند شد. این مسئله بسیار زود مشخص شد که سخن‌گویان حکومت دروغ گفته اند.

قبل از آن نیز کندز به چنین وضعی رو برو شد که فاجعه‌ی انسانی بزرگی در آنجا رقم خورد و ده‌ها انسان بی‌گناه توسط طالبان کشته شدند. یکی از دلایلی کشتار گسترده افراد غیر نظامی و آتش گرفتن خانه‌های مردم در ولایت کندز، دروغ گفتن دفاتر مطبوعاتی ریاست جمهوری و دیگر نهادهای امنیتی بود که بسیاری‌ها را به کام مرگ کشاند. اکنون ولایت غزنی زیر حملات گسترده طالبان قرار گرفته و سه رو است که جنگ در داخل و اطراف شهر جریان دارد و قسمت‌های از شهر غزنی توسط طالبان به آتش کشیده شده است.

نگرش‌های قومی به مسئله‌ی جنگ در افغانستان، باعث شده است تا گروه‌های در داخل نظام نه تنها با هم‌نوایی با طالبان در صحنه‌های نبرد و در قالب همکاری‌های استخباراتی و اکمالاتی جلو بروند، بلکه به حیث صدای طالبان در رسانه‌های کشور عمل کنند. چه بسا این عناصر داخل نظام اقدام به دروغگویی و پنهان کردن واقعیت وقایع به نفع گروه‌های دهشت افگن، برای شان مبدل به فرهنگ شده است و با بی‌شرمی تلاش می‌کنند از ابزار رسانه و افکار عمومی به نفع طالبان استفاده کنند. در حالی که همواره دیگران را متهم به تبلیغ برای طالبان می‌سازند.

منابع حکومتی ساعاتی بعد از شروع جنگ در غزنی اعلام کردند که نیروهای کمکی فرستاده شده است و به زودی خطر طالب را از سر غزنی رفع خواهند کرد. اکنون که این جنگ وارد سومین روز خود در داخل و اطراف شهر غزنی شده است، حکومت به تازه‌گی مدعی است که نیروهای کمکی به “پی آر تی” رسیده و در پی سازماندهی عملیات تصفیوی هستند. در حالی که منابع موثق در غزنی مدعی اند که تا هنوز نیز نیروهای امنیتی خود غزنی با طالبان درگیر اند و هیچ نیروی کمکی برای آنها نرسیده اند.

بر اساس ادعای سخن‌گوی طالبان و شاهدان که جنگ غزنی را از نزدیک مشاهده می‌کنند، طالبان در دو روز گذشته موفق شده اند شماری از ادارات دولتی را تصرف کرده و شمار دیگر از جمله فرماندهی پولیس، ریاست امنیت ملی و دفتر والی غزنی را در محاصره بگیرند و برای سقوط آن تلاش ‌کنند.

از سویی هم، طالبان مدعی اند که زندان غزنی را نیز تصرف کرده و زندانیان را به محل امن انتقال داده اند، اما سخن‌گوی حکومت می‌گوید که حمله طالبان به زندان غزنی عقب زده شده است. مردم در این میان، در یک وضعیت بد و گیج کننده‌ی قرار دارند.

طالبان تمامی آنتن‌های مخابراتی را غیر فعال کرده و شماری را آتش زده اند. آنتن‌های رسانه‌های غزنی تخریب شده و هیچ کس به این گونه وسایل اطلاع جمعی دست‌رسی ندارند. خانواده‌ها نگران بسته‌گان شان اند که در جنگ گیر مانده اند، هر کسی حرف و حدیثی از غزنی دارند، اما در این میان سخن‌گویان حکومت به جای ارائه معلومات دقیق، به توهین و تحقیر کاربران شبکه‌های مجازی پرداخته و از کنترل جنگ در غزنی حرف می‌زنند.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های که همواره تردیدهای زیادی را نسبت به عمل‌کرد عوامل حکومت در زمینه‌ی مقابله با نیروهای ضد مردمی طالبان و داعش ایجاد کرده است، موضع گیری رسمی منابع دولتی مثل دفتر سخن‌گوی رییس جمهور، یا وزارت دفاع و داخله یا دیگر منابع حکومتی اند که با مقایسه‌ی اطلاعات منابع دیگر، به وضوح می‌توان دست بردن در واقعیت و وارونه جلوه دادن وقایع را دید.

مدت‌ها پس از جنگ فراه، بعد از این‌که منابع حکومتی خبر از کشته شدن صدها طالب مسلح در آن جنگ دادند، امروزه گزارش‌ها حاکی از آن است که ادعای سخن‌گویان حکومت و دفاتر مطبوعاتی نیروهای امنیتی در این مورد دروغ بوده و گزارش‌های آنها در مورد تلفات افراد طالبان واقعیت نداشته است.

دولت آمارهای را غیر واقعی و مطابق میل افکار عمومی در رسانه‌ها ویرایش و اعلام می‌کند. همین امر در مورد واقعه‌ی کندوز نیز صدق می‌کند. آنجا هم گزارش‌های منابع حکومتی با اصل واقعه که توسط نهادهای بی‌طرف گزارش شده، کاملاٌ متفاوت و در جهاتی حتی متضاد بود.

در مورد غزنی درحالی که دولت ادعا می‌کند نیروهای کمکی به سوی غزنی حرکت کرده اند و فاصله‌ی غزنی با خود مرکز کشور فقط چند ساعت معدود است، اما بعد از نزدیک به ۳۰ ساعت هنوز در میدان جنگ نه این‌که طالبان با نیروهای کماندو و تازه نفس دولتی رو برو نمی‌شوند، بلکه با نیروهای خسته‌ی که ده‌ها ساعت جنگیده و مهمات شان رو به تمام شدن است، طرف هستند. واقعیت امر نیز این است که حوزه‌ها و پاسگاه‌های امنیتی یکی پی دیگری سقوط می‌کنند و طالبان روز گذشته موفق شدند حوزه پنجم امنیتی غزنی را بدون درگیری تصرف کنند.

این گونه رفتار و اطلاع رسانی، تردید‌های بسیاری را در باره‌ی نیت گروه حاکم نسبت به مدیریت صادقانه‌ی جنگ و دفاع از جان مردم، ایجاد می‌کند. ارائه‌ی گزارش‌های غلط فقط جهت گمراه کردن افکار عمومی وزنه را به سمت طالبان در میدان جنگ سنگین تر می‌کند و نیروهای خودی را در موضع بسیار ضعیف قرار می‌دهد. با امکانات وسیع مخابراتی که اکنون در دسترس سربازان، مردم عادی و منابع بی‌طرف دیگر است، بسیار ابلهانه است که حکومت به قصد گمراه سازی افکار عمومی از شیوه‌ی دروغ پراگنی و ارائه‌ی گزارش‌های غلط استفاده می‌کند.

به هر صورت هم رسانه‌ها و هم دیگر منابع امروزه توان دریافت اصل واقعه و شرایط جاری در یک محل جنگی را دارند، چون امکانات لازم برای انتقال اطلاعات تنها در کنترل حکومت نیست. و از سوی سربازان امنیتی به دلیل این که از حکومت و افراد بالای شان ناامید و متنفر اند، در نخستین اقدام واقعیت‌ها را به خبرنگاران مخابره می‌کنند و در شبکه‌های اجتماعی اطلاع رسانی می‌کنند.

حکومت مرکزی با وجودی که بر این امر واقف است که اطلاعات وضعیت جنگی منطقه به هر حال به رسانه‌ها می‌رسد، اما هیچ نگرانی نسبت به این قضیه ندارد، چون درک این مطلب که حکومت اعتبارش را در افکار عمومی از دست داده است، برای سران حکومت بسیار دشوار نیست. آنها به خوبی می‌دانند که افکار عمومی کشور به هر حال به آنها به دیده‌ی احترام و صداقت نمی‌نگرد. پس آنچه می‌ماند، بازی دولت با منابع خارجی و منافع طالبان در پیوند با موضع گیری‌های رسمی حکومت است.

حکومت با استفاده از تریبیون‌های رسمی با موضع گیری‌های خلاف واقعیت قصد پیچیده کردن اوضاع را در زمینه توضیح و درک آن دارد. یعنی دولت می‌خواهد از طالبی که ۳۰ واحد توان دارد، یک طالب با مقدار ۱۰۰ واحد توان بسازد. همین است که در میدان عمل برخورد با طالبان به گونه‌ای است و در داستان آن در رسانه‌ها و میزگردها از جانب منابع حکومتی به گونه‌ی دیگر حکایت می‌شود. در عین‌حال، تیم حاکم با پیچیده کردن اوضاع و خلق روایت‌های دروغ، برای طالبان فرصت می‌خرد تا اهداف بعدی شان‌را دقیق‌تر مورد حمله قرار دهند.

به ویژه این‌که اکنون تیم حاکم با خوانش قومی سیاست، سعی در تضعیف نیروهای مقابل، یعنی دیگر تبارهای افغانستان دارد. به همین دلیل حملات روی مناطق مردم غیر پشتون بیشتر است و تلفات فرزندان غیر پشتون در سنگرهای دفاع از تمامیت ارضی این کشور نسبت به پشتون‌ها بیشتر است.

گزارش‌های وجود دارد که گویی در هر منطقه‌ی که سربازان غیر پشتون در محاصره‌ی طالبان و یا نیروهای داعش قرار بگیرند، تیم حاکم حکومت از مرکز منتظر می‌ماند تا همه سربازان قتل عام شوند و وقتی از این امر مطمین شد، اقدام به سرکوب تروریستان می‌کنند. یک نمونه واضح از این امر در ولایت فاریاب است که بیشتر از دوماه است، حدود ۲۰۰ سرباز محلی و ارتش، در محاصره طالبان در ولسوالی کوهستانات این ولایت قرار دارند، اما حکومت هیچ اقدامی تا هنوز برای نجات این افراد انجام نداده است.

موارد گسترده‌ای از این نوع رویکرد حکومت در ولایت‌های مختلف در چند سال گذشته تکرار شده است. ولسوالی جلریز میدان وردک در چهل کیلومتری مرکز شهر کابل، ولایت فاریاب همین اکنون و چندین بار در گذشته، ولایت بادغیس که منجر به قتل صدها سرباز در چند مورد شد، ولایت فراه، ولایت بدخشان و حتا ولایت کندز، که در آن سربازان به صورت دسته‌جمعی از جانب دشمن قتل عام شدند و بعدها مسئولان محلی خود اعتراف کردند که حکومت مرکزی اجاز عملیات را برای شان ندانده اند و یا برای آنها کمک نفرستاده اند.

با چنین تفکری آیا می‌شود یک جنگ دیرینه را مدیریت کرد؟ اگر همین امر به آگاهی اقوام دیگر برسد، آیا گروه حاکم به انزوای بیشتر سیاسی نخواهد رفت؟ وقتی سربازان ازبیک، هزاره، تاجیک و دیگر اقوام که پایه‌های اصلی جنگ ضد ترور اند، نخواهند در کنار فرزندان پشتون، یک سنگر واحد را علیه دشمن مشترک تشکیل دهند، سرنوشت این جنگ چه خواهد شد؟ یا حتی آیا این دشمن برای همه تبارهای این کشور از تاجیک، هزاره، پشتون، ازبیک، پشه‌ای، نورستانی، ایماق و غیره دشمن مشترک است یا این‌که نه فقط دشمن بعضی از تبارها دانسته می‌شود ؟

ریحان تمنا

لینک اصلی: https://www.hushdar.com/1397/05/21/taliban-attack-in-ghazni-province/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از هشدار - رسانه تحقیقی

آخرین خبر ها:

Loading