بازتاب نیوز

نباید قربانی رقابت‌های منطقه‌ای شویم

٢٣ جدي ١٣٩٧ روزنامه هشت صبح

وزیر خارجه‌ی ایالات متحده در دوحه پایتخت قطر گفت که این امیرنشین متحد امریکا در گفت‌وگوهای صلح افغانستان است. او گفت دفتر طالبان در دوحه نشان‌دهنده‌ی آن است که امریکا و قطر در گفت‌وگوهایی که هدف از آن پایان جنگ افغانستان است، هم‌آهنگ می‌باشند. در این هیچ تردیدی نیست که هم‌آهنگی و وحدت نظر بین قطر و امریکا در مورد تلاش‌های واشنگتن برای پایان جنگ افغانستان وجود دارد. در زمان بارک اوباما، واشنگتن با طالبان گفت‌وگو کرد و دفتر طالبان در دوحه نتیجه‌ی این گفت‌وگوها بود. درآن زمان طالبان بدون این که امتیاز بدهند، امتیاز حضور در دوحه را به دست آوردند. در سال ۲۰۱۳ که گفت‌وگوهای امریکا، ‌طالبان و قطر برای بازکردن دفتر دوحه برای مذاکره کننده‌گان طالب نهایی می‌شد، ‌قضیه تا جایی پیش رفت که روی دفتر طالبان لوحه و پرچم امارت مخلوع این گروه نصب شد. در آن زمان کابل با پرچم و لوحه‌ی امارت مخلوع طالبان در دفتر دوحه مخالفت کرد و به همین دلیل بود که این دفتر شکل رسمی نیافت. ولی با آن هم نفس حضور نماینده‌گان طالبان در دوحه نشان‌دهنده‌ی نقش عمده‌ی قطر در گفت‌وگوهایی است که هدف از آن پایان جنگ افغانستان می‌باشد.

اما امیرنشین کوچک قطر مشکلاتی با همسایه‌گان دیگرش دارد. عربستان با قطر مخالف است. به نظر نمی‌رسد که عربستان، با نقش بسیار بزرگ قطر در تلاش‌های دیپلوماتیک امریکا برای پایان جنگ افغانستان، موافق باشد. عربستان کشور پرنفوذ در دنیای اسلام است. پادشاه عربستان، لقب خادم اماکن مقدسه‌ی مسلمانان را یدک می‌کشد و ادعای مشروعیت می‌کند. این لقب تا حدی موجب گسترش نفوذ خاندان حکمران عربستان در کشورهای مسلمان‌نشین شده است. پس از سقوط خلافت عثمانی و شکل‌گیری امیرنشین‌های حاشیه‌ی خلیج‌ فارس، عربستان خودش را نماینده‌ی برجسته‌ی هویت مسلمانی معرفی می‌کند. ایران به دلیل گرایش‌های فرقه‌ای نتوانست مدعای خودش را بر کرسی بنشاند. ترکیه هم پس از جنگ جهانی اول بیش‌تر بر ناسیونالیسم ترکی تکیه کرد تا هویت مذهبی. به همین دلیل پادشاه عربستان در رقابت برای نماینده‌گی از هویت مذهبی مسلمانان بی‌رقیب ماند.

عربستان نمی‌خواهد این نقش را به یک امیرنشین دیگر مثل قطر واگذار کند. قطر از نظر عربستان امیرنشین خیلی کوچک است و صلاحیت نفوذگذاری در دیگر نقاط جهان را ندارد. به همین دلیل است که عربستان نمی‌خواهد قطر نقش جدی جهانی داشته باشد. امریکایی‌ها تا حال به این سوال پاسخ نداده اند که چگونه بین قطر و عربستان هم‌آهنگی ایجاد می‌کنند. افغانستان همیشه قربانی رقابت‌های قدرت‌های منطقه‌ای بوده است. پس از ۱۱ سپتامبر هم رقابت‌های قدرت‌های منطقه‌ای زیان جدی به افغانستان وارد کرد. پاکستان زیر نام مبارزه با نفوذ هند طالبان را در افغانستان حمایت کرد و قطر هم بدون این که ملاحظات کابل را در نظر بگیرد، مذاکره‌کننده‌گان طالب را در دوحه جا داد.

حال که بحث گفت‌وگو برای پایان جنگ داغ است، ‌قدرت‌های بزرگ از جمله امریکا باید راه‌حلی برای رقابت‌های منطقه‌ای درمورد افغانستان بیابند. آیا ایالات متحده و دیپلومات‌های آن کشور فورمولی دارند که بر اساس آن بتوان رقابت‌های قطر و عربستان را در مورد افغانستان مهار کرد؟ وقتی طالبان از سوی عربستان و امارات زیر فشار قرار گرفتند تا با دولت افغانستان مذاکره کنند، این گروه زیر بال خاندان حکمران قطر پناه برد و حتا برای مذاکره به جده نیز هیات نفرستاد. رقابت‌های عربستان و قطر سبب شد که دوحه در کابل سفارت نداشته باشد. از آن‌جایی که دوحه در کابل سفارت ندارد، اعمال فشار دیپلوماتیک مستقیم از سوی افغانستان بر قطر فراهم نیست. اگر مثلاً دوحه در کابل سفیر می‌داشت کابل، می‌توانست قطر را به اخراج سفیر هشدار دهد. ولی حال چنین امکانی نیست. از آن‌جایی که عربستان و قطر با هم روابط ندارند، امیرنشین‌های خلیج فارس نمی‌توانند قطر را وادار به اعمال فشار بر طالبان کنند. ایران هم که با عربستان مشکل دارد و قطر را به عنوان یک متحد در نظر می‌گیرد. افغانستان در چنین محیطی قرار دارد و جنگ و صلح افغانستان از این رقابت‌ها متاثر است. قدرت‌های منطقه‌ای باید افغانستان را قربانی رقابت‌های‌شان نکنند و قدرت‌های بزرگ مثل ایالات متحده که در تقریبا دو دهه‌ی گذشته بار بزرگ مبارزه با تروریسم و حمایت از دولت افغانستان را به دوش داشتند، ‌باید اجازه ندهند که افغانستان بار دیگر در منجلاب رقابت‌های قدرت‌های منطقه‌ای غرق شود. چنین چیزی تمام هزینه‌های مالی و انسانی امریکا و متحدانش را به باد خواهد داد. قدرت‌های منطقه‌ای باید روابط با افغانستان را به دور از رقابت‌های شان با کشورهای دیگر در نظر بگیرند و این امر هم به سود امنیت منطقه‌ای است و هم به امنیت جهانی کمک می‌کند.

لینک اصلی: https://8am.af/we-should-not-sacrifice-regional-competition/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از روزنامه هشت صبح

آخرین خبر ها:

Loading