بازتاب نیوز

شکستِ شاخ امپراتور شمال

٣٠ حمل ١٣٩٨ خبرگزاری رصد

عطا محمد نور، یکی از جنگ‌سالاران قدرت‌مند و مرد  شماره یک شمال، از مدت‌هاست که با حکومت مرکزی سر ستیز دارند. از زمان حکومت حامد کرزی رئیس جمهور پیشین، تا دو سال اول حکومت وحدت ملی، عطا محمد نور به عنوان والی بلخ نقش آفرینی کرد. حامد کرزی چندین‌بار تلاش نمود وی را برکنار نماید، اما موفق نشد، زیرا مارشال محمدقسیم فهیم، معاون اول رئیس جمهور، با این کار مخالف بود.

عطا محمد نور یکی از سران حزب جمعیت اسلامی، از زمانی که به چوکی ولایت بلخ تکیه زد؛ بعد از مدتی تبدیل به یک فرد قدرت‌مند شد. هرچند در اوایل تبصره‌هایی وجود داشتند که حکومت مرکزی به رهبری حامد کرزی، به خاطر جلوگیری از نفوذ بیشتر جنرال دوستم و محمد محقق، از وی حمایت می‌نمود، اما بعد از گذشت مدتی، نور نه تنها دوستم و محقق را به تنگنا قرار داد، بلکه از فرمان‌های حکومت مرکزی نیز سرپیچی نمود. طبق گزارش‌های رسانه خارجی، داخلی و شبکه‌های اجتماعی، نور با استفاده از صلاحیت‌های وظیفوی‌اش، دست به قاچاق مواد مخدر، اخاذی و دیگر اعمال خلاف قانون زد و توانست در مدت کوتاه، به خود یک جایگاه بلند سیاسی و مالی بسازد. از این افراد به نام “جزیره‌های قدرت” نیز یاد می‌شدند. عطا نیز از جمله‌ی کسانی بود که اسمش با خط درشت “جزیره قدرت”، حک شده بود. نوع حکومت‌داری حامد کرزی، بیشتر به ملوک‌الطوایفی شباهت داشت. هر فردی در مقابل حکومت مرکزی ایستاد می‌شد، با امتیاز‌گیری‌های مادی و معنوی دوباره خاموش ‌می‌گشت که عطا نیز یکی‌ از همان افراد بود.

از زمان تشکیل حکومت وحدت ملی به رهبری داکتر اشرف غنی، نور نیز به کارش ادامه داد. اما بعد از مدتی براساس حکم رئیس جمهور، از مقام ولایت بلخ، کنار زده شد. عطا با این تصمیم به صورت قاطع ایستادگی نمود، تا جایی که اوضاع افغانستان را به یک بحران جدی رو‌به‌رو نمود. عطا ادعا داشت که حکومت وحدت ملی براساس یک توافق‌نامه سیاسی شکل گرفته که خود نیز یکی از طرف‌های آن است. در این زمان بین عطا و داکتر عبدالله، کاندیدای مورد حمایت حزب جمعیت در انتخابات ۲۰۱۴، نیز شکاف عمیق ایجاد شد تا جایی که عطا محمد نور، داکتر عبدالله را تهدید نمود و وی را “خائن” و “مار آستین” عنوان نمود. به همین اساس، داکتر عبدالله نیز دست از حمایت عطا محمد نور برداشت. حکومت مرکزی با وی وارد مذاکره گردید. عطا از آدرس حزب جمعیت خواهان ۱۵ ولایت و معاون ولایت، چندین وزارت کلیدی، بیش از ۳۰ سفارت و کنسولگری و نیز چندین قوماندان امنیه ولایات و ریاست‌های مستقل گردید. اما این مطالبات از طرف حکومت مرکزی رد گردید. در این مدت حساب‌های بانکی عطا در خارج از افغانستان مسدود گردیدند و پول‌های هنگفت و بادآورده، با خطر جدی مواجه گردید.

در نهایت براساس یک توافق، یکی از نزدیکان عطا، به عنوان والی ولایت بلخ مقرر گردید و عطا بعد از مدت بیشتر از ده سال، از این مقام کنار گذاشته شد. این در حقیقت، آخر کار امپراتور خود خوانده‌ و شکست شاخ فرد شماره یک شمال بود که توسط غنی شکسته شد. جزیره قدرت شمال به آتش کشیده شد. منافع مالی وی در خطر افتاد. مالیه‌های غیرقانونی که از گمرکات شمال به حساب وی سرازیر می‌شدند، کم‌کم متوقف شد. در حقیقت امر، تاریخ بی‌آبرویی و انزوای عطا از همین‌جا “استارت” خورد. وی با دست‌پاچه‌گی تمام، به هر دری زد اما کار‌ به جایی نرسید. حامی همیشگی‌اش داکتر عبدالله نیز وقعی نگذاشت تا پاسخ نرم اما دندان‌شکن به عطا باشد.

عطا به خاطر جبران این شکست با معاون رئیس جمهور جنرال دوستم که در ترکیه به‌سر می‌برد و محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و یکی از مخالفین سرسخت غنی، وارد تعامل شد و با هم یک صف‌بندی سیاسی جدیدی ایجاد نمودند. در طی جلسات پی هم در ترکیه، خواهان بازگشت عاجل و بدون قید و شرط دوستم به افغانستان شدند. در این مدت کشیدگی‌ها به اوج خود رسید. با دستگیری فرمانده قیصاری یکی از جنگ‌سالاران و نزدیکان جنرال دوستم، توسط نیروهای امنیتی، تظاهرات‌های گسترده‌ای در ولایات شمال راه‌اندازی شدند. بندرها و شاه‌راه‌های عمومی مسدود گردیدند. بالاخره حکومت مرکزی مجبور شد با آمدن دوستم اما با شرایطی توافق نماید. این آخر کار نبود. با نزدیک شدن انتخابات و شکل‌گیری تیم‌های انتخاباتی، عطا و محقق به تیم حنیف اتمر پیوست. پیوستن این افراد به تیم اتمر، مثل نوشیدن جام زهر بود، زیرا زمانی که اتمر مشاور شورای امنیت ملی حکومت بود، سنگین‌ترین اتهامات از جانب همین افراد به آدرس وی حواله گردید. اتمر را متهم به حمایت از داعش، حمله به جنبش رستاخیز و جنبش روشنایی نمودند. اما از آنجایی که دیگر نه در تیم غنی جایگاه داشتند و نه در تیم داکتر عبدالله، تنها گزینه‌ی روی میز، پیوستن به تیم ستون پنجم و پدر داعش بود.

در زمستان ۱۳۹۷، قوماندان امنیه ولایت بلخ که از نزدیکان عطا محسوب می‌شد، توسط غنی برکنار و فرد دیگری از رقیبان عطا گماشته شد. عطا خواست از این تقرری جلوگیری نماید و مانع معرفی وی به عنوان والی بلخ گردد، اما با زور نیروهای امنیتی، قوماندان تازه گماشته شده، معرفی گردید. این آخرین ضربه‌ی غنی به پیکر عطا بود. همزمان با اعلام اسامی تیم مذاکره کننده‌‌ی افغانستان در مذاکرات قطر با گروه طالبان، عطا این فهرست را مربوط به ارگ دانسته و گفته است در این نشست شرکت نمی‌کند. به نظر‌ می‌رسد این تصمیم، به‌خاطر کم‌رنگ جلوه‌دادن شکست‌ها و بی‌عزتی‌های عطا در مقابل غنی باشد و الا هر کسی می داند با یا بدون اشتراک عطا در نشست قطر، به غنی هیچ فرقی نمی‌کند. با این‌حال، جبران این شکست‌های تلخ، پی‌هم و تحقیرآمیزِ عطا از جانب غنی، به آسانی قابل جبران نیست. شاخ امپراتور شمال با دستان پرقدرت غنی، درهم شکسته شد تا درسی باشد برای دیگر زورگویان و قلدران.

لینک اصلی: http://www.rasad.af/1398/01/31/defeat-horn-emperor-north/

بازکردن لینک اصلی

بیشتر بخوانید از خبرگزاری رصد

آخرین خبر ها:

Loading